Mặc dù không nêu rõ danh tính nhưng các nhà băng nằm trong diện yếu kém đã bắt đầu lo lắng. Dư luận cho rằng, cứ đà này, các ngân hàng được tăng trưởng tín dụng lần lượt hoan hỉ công bố thì  “kẻ còn lại” sẽ bị phát hiện. Vấn đề quan trọng hơn là “lối thoát” nào cho “mươi” ngân hàng nằm trong nhóm cuối cùng ?  

               MINH BẠCH ?

            Có thể nói rằng, Chỉ thị số 01/CT-NHNN của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã thật sự đưa ra những giải pháp cơ bản nhằm thực hiện chính sách tiền tệ chặt chẽ, thận trọng và linh hoạt. Mục tiêu của Chỉ thị là ổn định thị trường tiền tệ, ổn định khả năng thanh khoản của các tổ chức tín dụng (TCTD), kiểm soát tốc độ tăng trưởng tổng phương tiện thanh toán khoảng 14-16% và tín dụng từ 15 đến 17%, giảm mặt bằng lãi suất ở mức hợp lý phù hợp với diễn biến kinh tế vĩ mô. Chỉ thị nêu rõ, NHNN sẽ kiểm soát tỷ trọng dư nợ cho vay đối với các lĩnh vực không khuyến khích so với tổng dư nợ cho vay không quá 16%. Trường hợp TCTD có mức tăng trưởng tín dụng hoặc tỷ trọng cho vay lĩnh vực không khuyến khích vượt quá mức quy định, NHNN sẽ áp dụng tỷ lệ dự trữ bắt buộc gấp 2 lần so với tỷ lệ dự trữ bắt buộc bằng đồng Việt Nam và thực hiện các biện pháp hạn chế phạm vi hoạt động kinh doanh.

            Điều các TCTD quan tâm nhất là các giải pháp điều hành tín dụng trong năm 2012. Lần này, NHNN phân loại TCTD thành 4 nhóm và giao chỉ tiêu tăng truởng tín dụng cho từng nhóm một. Cụ thể, nhóm 1 tăng trưởng tối đa 17%, nhóm 2 tăng trưởng tối đa 15%, nhóm 3 tăng trưởng tối đa 8% và nhóm 4 là không được tăng trưởng. Điều này có nghĩa rằng, khi phân loại ngân hàng, NHNN đã đi được một bước cơ bản trong việc làm rõ các ngân hàng nào được hoặc không được tăng trưởng tín dụng.

            Việc phân nhóm các ngân hàng sẽ được điều chỉnh tùy theo tình hình hoạt động kinh doanh trong từng thời điểm. Chính vì thế, sau 6 tháng, NHNN sẽ xem xét chỉ tiêu này phù hợp với diễn biến biến tiền tệ, tín dụng, hoạt động ngân hàng để đảm bảo mục tiêu chính sách tiền tệ. Sau khi xếp loại, ngân hàng nào bị xếp vào nhóm 4 thì phải tìm mọi cách để vượt lên các nhóm trên, ngân hàng nào ở nhóm 1 phải cố gắng “trụ hạng” nếu không muốn bị rớt xuống nhóm 2. Đây là sự phấn đấu không ngừng và cũng là một cách để lành mạnh hóa hệ thống ngân hàng thương mại trong giai đoạn hiện nay.

            Về việc có nên công khai các ngân hàng yếu kém, tiến sĩ Lê Đăng Doanh cho rằng, mọi người sẽ dễ hiểu là vì sao hiện NHNN không công bố các ngân hàng nhóm 4. Điều này có thể gây xáo động thị trường tiền tệ và gây tâm lý không ổn định. Thế nhưng đến mức độ nào đó, chúng ta cần phải công khai minh bạch để người ta biết. Nếu không công bố thì không giúp ích gì cho việc giải quyết các ngân hàng yếu kém theo yêu cầu đề ra trong việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Cho nên, theo ông công khai minh bạch là một trong những điều rất quan trọng và công khai càng nhanh càng tốt.

            “Ngân hàng nào sẽ là nhóm 4 ?” Đó là một câu hỏi nhạy cảm. Và như thế, người ta sẽ chạy trốn khỏi “kẻ đội sổ”. Không còn cách nào khác, các ngân hàng đó buộc phải nhanh chóng có biện pháp sáp nhập hoặc tái cấu trúc, nếu không họ sẽ không tồn tại được. Cũng theo ông Lê Đăng Doanh, NHNN nên công bố công khai một số tiêu chí tối thiểu của các ngân hàng, đồng thời công bố số ngân hàng trong nhóm 1 và nhóm 2, thậm chí nhóm 3 cũng có thể công bố. Ngân hàng nhóm 4, lúc đó không cần công bố người ta  cũng biết. Điều đó chỉ có thể tốt cho thị trường thôi.

               BẮT ĐẦU LỘ DIỆN !

            Cuối tuần trước, NHNN đã có văn bản xếp loại đến từng TCTD. Một số ngân hàng lớn thuộc diện nhóm 1 đã cho biết về chỉ tiêu tín dụng năm 2012. Tại buổi họp báo mới đây, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Đồng Tiến cho biết có ít nhất là “mươi” ngân hàng thuộc nhóm yếu kém, NHNN không công bố danh sách cụ thể mà sẽ gửi trực tiếp đến các tổ chức tín dụng. Và tất nhiên, các ngân hàng này sẽ thuộc “nhóm 4’ và không được phép tăng trưởng tín dụng trong năm 2012, họ phải thực hiện cơ cấu lại các khoản nợ, thu hồi nợ và làm lành mạnh hoạt động trước khi có thể được xem xét điều chỉnh chỉ tiêu

            Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) được cấp mức tăng trưởng tín dụng cho năm 2012 là 17% ( thuộc nhóm 1). Ngân hàng xếp vào nhóm 2 với mức tăng trưởng 15% là Ngân hàng TMCP Nam Á (NamABank).Tiếp theo NamABank và VPBank, chiều ngày 20/2, một số ngân hàng nhận tiếp được chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng năm 2012 ở mức cao 17%: Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) và Ngân hàng TMCP Hàng Hải (MaritimeBank). Ngân hàng Đại Á (DaiAbank) thuộc nhóm 2 với mức tăng trưởng tín dụng 15%. Mới đây nhất, Kienlong Bank, Phương Đông (OCB), Sài Gòn – Hà Nội (SHB) hân hoan đón nhận chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng 15%. Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), Xuất nhập khẩu (Eximbank) thuộc vào nhóm 1 với mức tăng trưởng 17%. Riêng hạn mức tín dụng cho Vietcombank được NHNN giao tăng từ 15 - 17%. Một lãnh đạo Vietcombank cho biết, họ không lo lắng về việc phân loại này và ít nhiều cũng dự đoán được hạn mức mà NHNN cho phép.

            Như vậy, đến nay đã có 12 TCTD đã công bố chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng. Trong đó, nhóm được tăng trưởng tín dụng 17% (nhóm 1): Á Châu (ACB), Xuất nhập khẩu (Eximbank), Hàng Hải (Maritime Bank - MSB), Quân Đội (MB), Việt Nam thịnh vượng (VPBank), Quốc tế (VIB), Đông Nam Á (SeaBank), Kien Long (Kienlong Bank). Nhóm tăng trưởng tín dụng 15% (nhóm 2) bao gồm: Nam Á (Nam A Bank), Đại Á (DaiAbank), Phương Đông (OCB), Sài Gòn – Hà Nội (SHB).

            Thời gian đến sẽ có nhiều ngân hàng được xếp vào “nhóm1” vì chất lượng tài sản đảm bảo và khả năng quản trị rủi ro tốt. Họ xứng đáng nhận mức tăng trưởng tín dụng cao. So sánh với tiềm lực tương đương, Techcombank cũng được dự đoán sẽ nằm trong nhóm “top ten”. Bên cạnh đó, các ngân hàng lớn như BIDV, Vietcombank, Vietinbank…tuy chưa công bố nhưng có thể là nhóm ngân hàng được giao mức tăng trưởng tín dụng cao nhất.

            Hiện chỉ mới có các ngân hàng thuộc nhóm 1 và 2 công bố chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng được giao, những ngân hàng thuộc nhóm 3 - 4 vẫn “im lặng”. Số ngân hàng đó có nguy cơ rơi vào “nhóm 4” nếu làm phép loại trừ. Theo một chuyên gia của Đại học Ngân hàng TP. HCM, mặc dù NHNN không công bố danh tính các ngân hàng có “sức khỏe” yếu nhưng sau một thời gian nữa, khi các ngân hàng mạnh công khai thì sẽ lộ ra những ngân hàng yếu, số lượng ngân hàng được tăng trưởng tín dụng thấp và có nguy cơ không được tăng trưởng tín dụng trong năm 2012 không phải con số nhỏ.

            “Đại gia và Chúa Chỗm” nhận được nhiều nhận xét , tranh cãi và phản biện sau khi đăng tải trên trang mạng http://vnexpress.net. Để có một góc nhìn khách quan về bài viết, bloger xin phép post lại và coi đây như một sự học hỏi, cầu thị để nội dung trang blog ngày càng được hoàn thiện hơn.

            Trân trọng giới thiệu !

1, Chính phủ cần can thiệp

Theo tôi hiện nay thì chính phủ cần can thiệp để mua lại các khoản nợ xấu của ngân hàng cùng với đó các doanh nghiệp BĐS nên cho mua trả góp với các căn hộ để người thu nhập thấp có thể có nhà, còn chính phủ sẽ hỗ trợ 1 phần lãi suất cho các doanh nghiệp.

Bear Tran | 3 ngày trước

2, Cũng là việc kinh doanh

Vấn đề hiên tại là các bạn nên dành thời gian tập trung lo cho việc của mình .... ! Hãy nghĩ tới việc kiếm ''ba cọc ba đồng " nhưng ...đều đều . Chân thành chia sẻ

Michael Tran | 3 ngày trước

3, Vai trò của ngân hàng

Theo anh Khoa thì em nghĩ ngân hàng cũng là 1 đại gia nhưng đại gia này có lẽ sống dai hơn.

Vũ Kiên | 3 ngày trước

4, Kông biết sợ

Một lượng tiền Ngân hàng bị sử dụng sai mục đích, tiền dễ kiếm thì dễ tiêu, mua siêu xe, nhà biệt thự,... tôi chưa thấy nhiều vụ án kinh tế nào xử mạnh tay, xử với mức án cao nhất. Các đại gia đâm lao thì phải theo lao, và tất nhiên khi ấy họ chẳng thấy sợ là gì.

nông dân 5012 | 3 ngày trước

5, Đó là thực tế

Thực tế thì vào thời điểm cuối 2007 người ta đã nhận ra vấn đề, nhưng vì giá nhà đất cứ tăng vùn vụt, các dự án trên giấy cũng giúp chủ dự án thu hàng nghìn tỷ đồng nhờ bán trên giấy. Các ngân hàng cũng biết các rủi ro nhưng trong trạng thái say lợi nhuận trước mắt và cộng với cơ chế quản lý lỏng lẻo của nhà nước mới sinh ra cớ sự bây giờ. Và đến nay, khi đã lỡ leo lên lưng cọp rồi thì phải ho khẽ nói nhẹ hy vọng ngày mai trời lại sáng. Nếu ngày mai trời không sáng thì cùng chết , chứ biết sao giờ. Trong cuộc chơi này, kẻ chịu thiệt là người dân và các nhà sản xuất cũng phải è lưng ra trả lãi vay cao chót vót. Hỡi ôi các nhà quản lý kinh tế, vì sao nên cớ sự này.

hoàng | 3 ngày trước

6, Các "Đại gia" chỉ là con bài lộ diện.

Các bạn thử nghĩ xem,nền "Hành chính" của chúng ta "Chặt chẽ" và phức tạp thủ tục đến thế nao? vậy mà họ qua hết.Ngân hàng quá ngây thơ khi cho vay ? Chắc không phải. Cơ quan duyệt cấp dự án quá kém? cũng không phải.Sự tiếp tay cho canh bạc may rủi của họ đã rõ.Tiền của dân gom lại ở ngân hàng bị mất giá chính là giá trị đã đưọc chìm vào vòng xoáy này.Cũng có những nguời đưọc,đó là những người"ngây thơ" nhưng khôn ngoan góp phần tạo nên vòng xoáy.

Nguyễn | 3 ngày trước

7, Hy vọng ...

Trong cuộc chơi này thực chất : Đại gia chết, doanh nghiệp ngủm ! Quan chức, ngân hàng, nhà nước vẫn sống nhăn (thậm chí càng giàu hơn)! Thực chất bài này phân tích chưa thực sự sâu và chuyên nghiệp, chưa nắm bắt được cốt lõi của vấn đề ! Tác giả chỉ nhìn được bề nổi của tảng băng, chứ chưa nhận thức rõ bên dưới tảng băng có những gì ! Dù sao cũng cảm ơn tác giả bài viết có vài nhận xét lý thú, hy vọng thức tỉnh được một số người.

Poppy | 3 ngày trước

8, Ko phai Lua dao

Bai Viet vo ly, Sao do cho ho Lua dao duoc. Ho co the Kd thang thua. Co che thi Truong tao cho ho vong xoay, ho di Vay, ngan hang chap nhan cho Vay, chap nhan ho so cua ho co the co tai san the chap Hoac Khong co, Tinh Phap Ly day du. Con khi ho Kinh Doanh, phat Trien thi co lai ho de dang thanh Toan Goc va lai cho ngan hang, con thua lo, khong co kha nang chi Tra thi ngan hang vao siet no. Lay tai san cua ho Ra ma xu Ly, neu xu Ly khong du thi ngan hang Phai Chiu, ho khong the la Lua dao thi Phap Luat van bao ve ho chu.

N.son | 3 ngày trước

9, Da den luc can dua danh sach cac " dai gia " vo no...

Kính gửi : Toà soạn.

Trước kia báo chí hằng năm điều đăng tải các "đại gia" ,"người thành đạt " ,"doanh nhân thành công"...bây giờ đang " đổ nợ" vì tánh " nổ " của một số " đại gia VN".Tôi thiết nghĩ báo chí cần nên " nêu danh sách các đại gia đang tan nhà cữa nát "...

Giờ đây những nhân vật từ trước tới nay "không hề ai biết " sẽ lần lươt "ra mắt" giúp cho đồng bao VN " thế nào là những người thành công trong thời buổi hiện nay."

Báo chí đã từng đăng "thành tích " của những người "giàu nhất VN" thì bây cũng phai đăng " những người "thê thảm nhất hiện nay"...

Vì nhờ BDS "tan nát" nên mới lòi ra các " đại gia quịt nợ"....nếu không thì dân VN cứ nhìn " chạy xe hơi " cho là người "thành công "!

Thật sư mà nói.tại VN có rất nhiều "đại gia thứ thiệt" nhưng chưa hề thấy " báo chí đăng tên "! Những nhân vật nầy mới là " đáng sợ".

Trân trọng kính chào

Thuy Ba Te | 3 ngày trước

10, Su pha vo day chuyen

Voi mot lai suat cao nhu the neu khong co su tich cuc va nghiem khac voi dieu chinh lai suat thi trong tuong lai, cac cong ty lon, vua va nho se khong ganh noi chi phi vay va se pha san, he luy la se keo theo nhieu cong ty khac vo no theo, phai nhanh tay giai quyet ngay!

Ngoc Tu | 3 ngày trước

11, SỐ ZERO VÀ TÙ TỘI NỮA !

KHI NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC BIẾT VÀ PHÁP LUẬT BIẾT THÌ KHÔNG NHỮNG CHĨ CÒN SỐ ZERO MÀ CÒN TÙ TỘI NỮA CHỨ ! Ở MỸ CŨNG THẾ !!!!

tuy can | 3 ngày trước

12, Khi ‘đại gia’ nợ như Chúa Chổm

O my hien tai vay tien ngan hang rat kho khong bua bai nhu truoc, phai chung minh kinh doanh minh thanh cong va co thu nhap trong nhieu nam lien thi moi mong muon duoc. Nha bank o my cung da hoc bai hoc tu nhung nam 2005- 2007, cho vay tien mua bat dong san bua bai va biet bao nhieu nha bank bi pha san

votu | 3 ngày trước

13, Kéo dài dự án để hòng chiếm dụng vốn của khách và kiếm lời bất chính.

Kéo dài dự án để hòng chiếm dụng vốn của khách và kiếm lời bất chính. Chúng tôi vô cùng thông cảm với hoàn cảnh của khách hàng hiện nay tìm mua nhà hay đất ở các công ty tại Hà nội đúng như báo này và nhiều báo đã đăng với nhan đề “Người mua khiếp vía với dự án góp vốn”.

Chúng tôi nhiệt liệt hoan nghênh những kiến nghị của Bộ TNMT với chính phủ về việc chấn chỉnh và đẩy nhanh tiến độ cấp sổ đỏ. Chúng tôi xin góp kiến nghị thêm là nên đưa kiến nghị của Bộ Xây dựng bỏ việc xây nhà thô và cấp sổ đỏ ngay cho người góp vốn dự án. Có như vậy vốn mới lưu thông, bất động sản mới hồi sinh và chống lại những tiêu cực đang diễn ra khi chủ dự án bóp cổ khách hàng bằng hình thức xây thô tự đặt giá này.

Hoan hô quý báo và xin báo cho phản hồi ý kiến khi chính phủ ra quyết định. Một số Công ty Kinh doanh nhà tại Hà Nội đang chơi kiểu bắt khách hàng phải chịu để họ xây thô rồi mới nhận sổ đỏ mà giá cả không ai biết ra sao. Nhà thầu dự án cứ quanh co kéo dài khiến khách hàng chán bỏ cuộc lại phải nhờ họ bán đi bán lại đất của khách hàng hòng kiếm lời.

Khách không đồng ý vì họ đóng hết tiền rồi khi nào có nhu cầu thì họ xây đó là quyền của họ mà Bộ Xây dựng cũng đã có văn bản đệ trình chính phủ bỏ xây thô mà các báo cũng đã đăng. Ai biết được giá cả khi chủ đầu tư tự mình đặt giá? Đây là nguyên nhân khiến nguồn vốn ứ đọng và dự án bị giẫm chân tại chỗ khiến nguồn vốn bị ứ đọng, nền kinh tế đất nước không phát triển được. Chúng tôi muốn biết ý kiến của Nhà nước và của ngài bộ trưởng Xây dựng về vấn đề này qua quý báo Vnexpress và có hướng gì để tháo gỡ vấn nạn này. Trân trọng.

Nguyễn Thượng Hiền | 3 ngày trước

14, Kinh tế thị trường

Sẽ còn nhiều cuộc khủng hoảng. Xin đừng trách Chính phủ. Quản lý siêu như nước Mỹ mà còn bị mấy anh phố Wall làm cho te tua thì nói gì đến ta. Kinh tế thị trường và bàn tay vô hình chính là thế đó.

Viet A | 3 ngày trước

15, Học hỏi phương tây

Ở phương tây, người giàu là người nợ, nhưng biết cách trả nợ và mượn nợ, VN biết cách mượn nhưng chưa biết cách trả, biết cách trả nhưng ko biết cách xoay. Đến khi nào VN mới đc như người ta nhỉ.

Học hỏi phương tây | 3 ngày trước

16, Bai viet hay qua .

Nhung tinh trang nay o Viet Nam minh rat pho bien nhung cuoi cung se duoc cuu het ay ma.

vu van huu | 3 ngày trước

17, @-trung cổ

Đại gia thời @ nhưng lại kinh doanh lối trung cổ dưới ô dù của các "tù trưởng,tộc trưởng" bộ lạc,"50 năm ta vẫn là ta,ta từ hang đá chui ra,vươn vai 1 cái rồi ta lại vào"

Nguyen Tuan | 3 ngày trước

18, Ai cho vay?

Viet rat chinh xac. Nhung xin hoi ban la khi cac dai gia nay pha san thi ai chiu? Ngan hang chiu a? 0 dung. Chinh la nhung nguoi lao dong, lam cong an luong, gui tien vao ngan hang nhu toi va ban. vi sao? ban thu nghi xem?

Hau | 3 ngày trước

19, Bai viet rat hay - Neu!

Bai viet rat hay va dung thuc te hien nay cua xa hoi, nhung se la tron ven neu cau ket la: THI TRUONG sẽ không bao giờ dung thứ cho các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của các “đại gia Chúa Chổm”. Đó là cái chết được báo trước của “bầy thiên nga đen” và cũng là bài học không bao giờ cũ cho tất cả mọi người.

Nguyen Huu Phuc | 4 ngày trước

20, Bài viết hay, nhưng sai thời điểm

Hi anh Khoa. Đọc cách viết bài, tôi cũng đoán ra người viết là anh, tín dụng bên anh OK chứ. Thực ra nếu bài viết này được viết đầu năm 2011 thì là một bài viết có trọng lượng, nhưng với thời điểm bây giờ trắng đen rõ ràng rồi Hy vọng anh có nhiều bài hay hơn. Chúc anh khoẻ.

Nguyễn Văn Khoa | 4 ngày trước

21, Con nợ thành đạt

Mượn lời từ 1 diễn đàn: "Con nợ thành đạt" Mong mọi người đừng có cái nhìn khắt khe với họ.

Hien | 4 ngày trước

22, V/v đại gia nợ như chúa chổm

1 vài bước đi gần đây của NHNN có vẻ hợp lý. Hãy để cho TT thực thi vai trò điều tiết vốn có của nó. Loại trừ dần các "trọc phú" hợm tiền , chính phủ không nên cứu bất cứ Nh hay DN nào. Chỉ tập trung chống lạm phát, không nên tăng lương (hãy kìm hãm lạm phát tự nhiên sức mua VNĐ sẽ mạnh lên thì đời sống Công chức và đông đảo người dân sẽ tự tốt lên hơn là tăng lương mà sức mua giảm.

kienkha | 4 ngày trước

23, Nên trách ai?

Tất cả những hậu quả trên đều có một phần trách nhiệm lớn và là tội đồ chính đó là những người đã bao che, đỡ đầu cho các "trọc phú thời đại".

Đỗ Quyên | 4 ngày trước

24, Cách làm của đại gia việt thời @

Rất đúng Bài viết rất hay, đã lột tả được bản chất của việc giầu nên nhanh chóng của tầng lớp đại gia Việt Nam. Từ lâu để có thể trở thành đại gia đúng nghĩa người ta phải bỏ công sức, tiền bạc ra để làm, thậm chí phải hy sinh nhiều thứ... Tôi quen biết một số đại gia trong đó hình thức của họ là xin dự án bất động sản sau đó lập ra các công ty để liên kết với nhau, họ dùng một công ty xin dự án sau đó đi vay vốn ngân hàng,

họ lo lót ỏ ngân hàng để vay được dưới hình thức không phải thế chấp tài sản mà là hình thức "thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay" sau đó họ dùng tiền vay nay để làm các việc khác như mua nhà, mua ô tô, cho đến nay đại gia này đã và đang mất khả năng thanh toán. Tuy nhiên do dùng tiên vay ngân hàng để lo lót nên ngân hàng vẫn làm ngơ.....và như vậy khi dự án mất khả năng thanh toán họ đổ lỗi do "thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay" , như vậy ngân hàng bị mất vốn thôi ĐÚng là cách làm của đại gia Việt

Trần Phương Thoa | 4 ngày trước

25, Bài viết quá hay

Đây là bài viết rất sát với diễn biến kinh tế Việt Nam hiện nay. Có lẽ anh Khoa là chuyên gia trong lĩnh vực tài chính nên mới có cái nhìn sát đến như vậy. Nhưng chỉ có những kẻ trọc phú mới chết yểu còn một số công chức nhà nước giàu lên nhờ sóng bất động sản và chứng khoán thì lại đang sống rất khỏe và có 1 tiền đồ sáng láng...

đỗ phong | 4 ngày trước

26, Khi ‘đại gia’ nợ như Chúa Chổm

Tôi thấy bài viết hay nhưng tòa soạn nên xem lại cách dùng từ, không nên dùng "Không có một tỷ suất lợi nhuận của ngành kinh tế nào (trừ việc buôn heroin) có thể đương đầu với bài toán lãi vay lúc bấy giờ". Cách dùng cụm từ "trừ việc buôn bán heroin" rất phản cảm.

Phạm Thế Hùng | 4 ngày trước

27, Ngân hàng lỏng lẻo

Hoạt động của các ngân hàng vốn đã không minh bạch và lỏng lẻo trong việc cấp tín dụng cho các doanh nghiệp. Chính cơ chế Xin-Cho đã làm cho nền kinh tế rơi vào tình trạng xấu như hiện nay.

Lê Anh | 4 ngày trước

28, Cái chết của con thiên nga hay cái chết con vịt xấu xí

Những vấn đề trong bài báo này như lời trăn trối có lẽ quá muộn cho sự giẩy chết của các đại gia và ngân hàng. Cái chết theo tôi không phải của con thiên nga mà là của con vịt xấu xí nhưng trong bối cảnh của sự hổn loạn chụp giựt người ta đã cố tình giao cho con vịt xấu xí một chiéc áo con thiên nga và những nhà quản lý kinh tế vụng về, nông nổi, ngông cuồng đã sắp xếp sẳn kịch bản sẳn cho cái chết không cưởng lại theo quy luật.

Thành Kim | 4 ngày trước

29, Đại gia kiểu "mì ăn liền"!

Thật hết chổ nói ! Đại gia ngắn hạn kiểu "mì ăn liền" thôi, còn dài hạn là chạy trốn, ra tòa và ngồi tù. Không hiểu vì sao họ vay tiền và huy động vốn nhiều đến như vậy. Một câu hỏi đưọc đặt ra, nếu có tiền mọi ngưòi có đủ can đảm để "gởi trứng cho ác không" ?

Quỳnh Hương | 4 ngày trước

30, Qua muon

Khi ngân hàng biết, pháp luật vào cuộc thi tất cả đã là quá muộn rồi. Lúc đó chỉ là con số 0 mà thôi.

tran danh them | 4 ngày trước

(Bài viết đã được đăng trên trang mạng http://vnexpress.net ngày 17/2/2102)           

            Trong khi các ngân hàng thương mại đang lo “sốt vó” về tỉ lệ nợ xấu  thì trên thị trường lại xuất hiện ngày càng nhiều các “đại gia” mất khả năng thanh toán. Một tầng lớp kinh doanh thành đạt từng được mệnh danh là “cỗ máy hái tiền” được công chúng ngưỡng mộ đã bắt đầu “ngấm đòn” lãi suất và rơi vào vòng xoáy của nợ nần.

            Mọi việc bắt đầu sau “thắng lợi” WTO vào năm 2006. Từ năm 2007 đến 2008, các ngân hàng thương mại được thành lập ào ạt với sự tham gia chưa từng có của các tập đoàn kinh tế. Hàng chục tổ chức tín dụng mới thành lập nhằm huy động nguồn vốn của xã hội để đầu tư phát triễn kinh tế. Thế nhưng, thay vì tập trung vào lĩnh vực xản xuất, thương mại và dịch vụ, các ngân hàng đua nhau đầu tư vào một thứ dễ sinh lợi nhất là bất động sản và chứng khoán. Bới thế sau những lần “sốt” đất và chứng khoán, một số doanh nghiệp đã giàu lên “bất ngờ” không phải bằng ngành nghề kinh doanh chính của mình mà bằng các cơn sóng dữ dội từ nhà đất và cổ phiếu. Các “đại gia” trẻ tuổi ra đời trong bối cảnh đó và trở nên giàu có bất thường.

            Trào lưu vay tiền ngân hàng để đầu cơ nhà đất và chơi chứng khoán trở thành một hiện tượng “cộng sinh” giữa các nhà băng và doanh nghiệp. Ban đầu, người ta vay để sản xuất hàng hóa, buôn bán, tiêu dùng cần thiết cho sinh hoạt gia đình. Đỉnh “hoàn kim” của thị trường chứng khoán và cơn sốt bất động sản năm 2007 đã làm cho các doanh nghiệp, người sản xuất, kinh doanh “mờ mắt” và xa rời ngành nghề ban đầu. Họ dốc toàn bộ nguồn vốn  tự có và vay ngân hàng để lao vào “cuộc chơi” không có điểm dừng.

            Với tỉ suất lợi nhuận đạt kỷ lục ở tất cả mọi thời điểm, một tầng lớp trẻ tuổi giàu có xuất hiện, đình đám với những cơ sở sản xuất kinh doanh “hoành tráng”. Họ sắm biệt thự, siêu ô tô và vung tiền qua cửa sổ kiểu “công tử Bạc Liêu”. Vỏ bọc nhung lụa bên ngoài cùng với số tài sản kếch sù khiến mọi người phải giật mình. Câu chuyện “tuổi trẻ tài cao” trong kinh doanh, tốc độ làm giàu đến chóng mặt của một số “đại gia” đã để lại sự trầm trồ, thán phục và ngạc nhiên trong mắt mọi người .

            Thế nhưng đó chỉ là bề nổi của những tảng băng chìm. Phần lớn tài sản được thiên hạ chứng kiến của các “đại gia” này hình thành từ nguồn vốn vay ngân hàng. Nói một cách khác, vốn huy động tiết kiệm ngắn hạn của người dân được tập trung cho một số doanh nghiệp “máu mặt” với những dự án bất động sản hàng ngàn tỉ đồng được chứng minh bằng dòng tiền thu vào trên 10 năm. Bởi thế, tình trạng kém hoặc mất thanh khoản tại các ngân hàng đã xảy ra triền miên, đến nay vẫn chưa có “thuốc đặc trị”. Năm 2011, mặt bằng lãi suất cho vay lên đỉnh điểm 24-25% đã đẩy các dự án này vào bước đường cùng. Hiện tượng mất khả năng thanh toán đã manh nha xuất hiện khi số nợ vay ở mức hàng trăm tỉ đồng. Không có một tỉ suất lợi nhuận của ngành kinh tế nào (trừ việc buôn hê-rô-in) có thể đương đầu với bài toán lãi vay lúc bấy giờ. Ngay từ thời điểm hiện nay, với lãi suất 19%/năm, nếu vay ngân hàng từ 700 đến 1.000 tỉ đồng, người đi vay  phải trả tiền lãi mỗi tháng  từ 11 đến 16 tỉ đồng ! 

            Bất động sản đóng băng, chứng khoán sụt giảm. Cho dù gượng lại mấy phiên gần đây, các nhà đầu tư cũng không thể nào gánh được số lãi vay đang cao “ngất ngưỡng”. “Nợ nuôi nợ” là cách nói của một số người trong giới ngân hàng khi phải đối mặt với các doanh nghiệp mất thanh khoản. Để trốn tránh nợ xấu phát sinh, các “đại gia” tìm mọi cách đảo nợ, vay mới trả cũ. Cách làm đó đã đẩy một số doanh nghiệp đến bờ vực của sự phá sản. Và như thế, các vụ vỡ nợ hàng trăm tỉ đồng của những “đại gia” đã xảy ra như mọi người trông thấy !

            Trong những vụ vỡ nợ tai tiếng nhất năm 2011 phải kể đến “đại gia” Nguyễn Thị Cúc (Phú Xuyên - Hà Nội) vay nợ 230 tỉ đồng và 600 cây vàng, sau đó là Bùi Thị Quyên (Đan Phượng - Hà Nội) vỡ 200 tỉ đồng, Nguyễn Thị Dậu (Hà Đông – Hà Nội) tuyên bố vỡ nợ 150 tỉ đồng, Nguyễn Thị Minh Tâm (Ninh Xá – Bắc Ninh)  phá sản với dư nợ 130 tỉ đồng. Mới đây, tại Đà Nẵng xuất hiện “Hải đại gia” nổi tiếng với tài hô biến 60 tỉ đồng, trước đó Nguyễn Thùy Hương (Hải Châu – Đà Nẵng) cũng “phù phép” 20 tỉ đồng và biến mất. Tháng 11/2011 cả TP HCM rúng động vì siêu lừa của “đại gia” Huỳnh Thị Huyền Như (thành viên HĐQT Công ty Cổ phần chứng khoán Phương Đông - ORS) huy động hàng ngàn tỉ đồng và mất khả năng thanh toán. Trong một diễn biến tương đồng, “tỉ phú hột xoàn” Nguyễn Thị Hoàng Hoa (quận 10 - TPHCM) cũng bị truy tố vì tội lừa đảo và chiếm đoạt 500 tỉ đồng. Một đặc điểm chung của các “đại gia” này là trẻ tuổi, tham lam và liều lĩnh.

            Mọi sự vỡ nợ đều có nguyên nhân. Một doanh nghiệp thành đạt thường phát triển trên nền móng tài chính vững chắc và cân đối. Tất cả đều được tính toán cẩn thận với tỉ lệ huy động vốn hợp lý. Hệ số nợ (tổng nợ / tổng tài sản) của một số doanh nghiệp trong thời gian qua cao từng thấy, thậm chí có vài doanh nghiệp đi vay tiền nhưng không có một đồng vốn tự có nào để “dắt lưng”. Điều này chứng tỏ rằng, tình trạng nợ nần của các doanh nghiệp không những không được cải thiện mà ngày càng lún sâu và không có lối thoát. Người ta ví rằng, ngân hàng và doanh nghiệp đang ngồi chung trên một chiếc thuyền băng qua thác dữ, nếu không cứu doanh nghiệp, cả 2 sẽ chết chìm. Có rất nhiều chiếc thuyền kiểu như vậy trong giai đoạn hiện nay. Khi ngân hàng cho ai vay 1 đồng, ngân hàng sẽ là chủ nợ, thế nhưng khi ngân hàng cho ai đó vay hàng ngàn tỉ đồng, họ sẽ biến ngân hàng thành con nợ trong tương lai

            Lối kinh doanh chụp giật, tay không bắt giặc, vay tiền vô tội vạ, không có khả năng thanh toán sớm muộn gì cũng sẽ “lộ hàng”. Các cơ quan Pháp luật sẽ không bao giờ dung thứ cho các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của các “đại gia Chúa Chỗm”. Đó là cái chết được báo trước của “bầy thiên nga đen” và cũng là bài học không bao giờ cũ cho tất cả mọi người.

ĐỂ THAM KHẢO, BLOGER XIN COPY LẠI CÁC Ý KIẾN CỦA BẠN ĐỌC TRÊN TRANG MẠNG VNEXPRESS.NET.

XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN !

1, Bai viet rat hay - Neu!

Bai viet rat hay va dung thuc te hien nay cua xa hoi, nhung se la tron ven neu cau ket la: THI TRUONG sẽ không bao giờ dung thứ cho các hành vi lừa đảo, chiếm đoạt tài sản của các “đại gia Chúa Chổm”. Đó là cái chết được báo trước của “bầy thiên nga đen” và cũng là bài học không bao giờ cũ cho tất cả mọi người.

Nguyen Huu Phuc | 3 giờ 28 phút trước

2, Bài viết hay, nhưng sai thời điểm

Hi anh Khoa. Đọc cách viết bài, tôi cũng đoán ra người viết là anh, tín dụng bên anh OK chứ. Thực ra nếu bài viết này được viết đầu năm 2011 thì là một bài viết có trọng lượng, nhưng với thời điểm bây giờ trắng đen rõ ràng rồi Hy vọng anh có nhiều bài hay hơn. Chúc anh khoẻ.

Nguyễn Văn Khoa | 3 giờ 32 phút trước

3, Con nợ thành đạt

Mượn lời từ 1 diễn đàn: "Con nợ thành đạt" Mong mọi người đừng có cái nhìn khắt khe với họ.

Hien | 3 giờ 35 phút trước

4, V/v đại gia nợ như chúa chổm

1 vài bước đi gần đây của NHNN có vẻ hợp lý. Hãy để cho TT thực thi vai trò điều tiết vốn có của nó. Loại trừ dần các "trọc phú" hợm tiền , chính phủ không nên cứu bất cứ Nh hay DN nào. Chỉ tập trung chống lạm phát, không nên tăng lương (hãy kìm hãm lạm phát tự nhiên sức mua VNĐ sẽ mạnh lên thì đời sống Công chức và đông đảo người dân sẽ tự tốt lên hơn là tăng lương mà sức mua giảm.

kienkha | 3 giờ 36 phút trước

5, Nên trách ai?

Tất cả những hậu quả trên đều có một phần trách nhiệm lớn và là tội đồ chính đó là những người đã bao che, đỡ đầu cho các "trọc phú thời đại".

Đỗ Quyên | 4 giờ 6 phút trước

6, Cách làm của đại gia việt thời @

Rất đúng Bài viết rất hay, đã lột tả được bản chất của việc giầu nên nhanh chóng của tầng lớp đại gia Việt Nam. Từ lâu để có thể trở thành đại gia đúng nghĩa người ta phải bỏ công sức, tiền bạc ra để làm, thậm chí phải hy sinh nhiều thứ... Tôi quen biết một số đại gia trong đó hình thức của họ là xin dự án bất động sản sau đó lập ra các công ty để liên kết với nhau, họ dùng một công ty xin dự án sau đó đi vay vốn ngân hàng,

họ lo lót ỏ ngân hàng để vay được dưới hình thức không phải thế chấp tài sản mà là hình thức "thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay" sau đó họ dùng tiền vay nay để làm các việc khác như mua nhà, mua ô tô, cho đến nay đại gia này đã và đang mất khả năng thanh toán. Tuy nhiên do dùng tiên vay ngân hàng để lo lót nên ngân hàng vẫn làm ngơ.....và như vậy khi dự án mất khả năng thanh toán họ đổ lỗi do "thế chấp bằng tài sản hình thành từ vốn vay" , như vậy ngân hàng bị mất vốn thôi ĐÚng là cách làm của đại gia Việt

Trần Phương Thoa | 4 giờ 7 phút trước

7, Bài viết quá hay

Đây là bài viết rất sát với diễn biến kinh tế Việt Nam hiện nay. Có lẽ anh Khoa là chuyên gia trong lĩnh vực tài chính nên mới có cái nhìn sát đến như vậy. Nhưng chỉ có những kẻ trọc phú mới chết yểu còn một số công chức nhà nước giàu lên nhờ sóng bất động sản và chứng khoán thì lại đang sống rất khỏe và có 1 tiền đồ sáng láng...

đỗ phong | 4 giờ 9 phút trước

8, Khi ‘đại gia’ nợ như Chúa Chổm

Tôi thấy bài viết hay nhưng tòa soạn nên xem lại cách dùng từ, không nên dùng "Không có một tỷ suất lợi nhuận của ngành kinh tế nào (trừ việc buôn heroin) có thể đương đầu với bài toán lãi vay lúc bấy giờ". Cách dùng cụm từ "trừ việc buôn bán heroin" rất phản cảm.

Phạm Thế Hùng | 4 giờ 9 phút trước

9, Ngân hàng lỏng lẻo

Hoạt động của các ngân hàng vốn đã không minh bạch và lỏng lẻo trong việc cấp tín dụng cho các doanh nghiệp. Chính cơ chế Xin-Cho đã làm cho nền kinh tế rơi vào tình trạng xấu như hiện nay.

Lê Anh | 4 giờ 10 phút trước

10, Cái chết của con thiên nga hay cái chết con vịt xấu xí

Những vấn đề trong bài báo này như lời trăn trối có lẽ quá muộn cho sự giẩy chết của các đại gia và ngân hàng. Cái chết theo tôi không phải của con thiên nga mà là của con vịt xấu xí nhưng trong bối cảnh của sự hổn loạn chụp giựt người ta đã cố tình giao cho con vịt xấu xí một chiéc áo con thiên nga và những nhà quản lý kinh tế vụng về, nông nổi, ngông cuồng đã sắp xếp sẳn kịch bản sẳn cho cái chết không cưởng lại theo quy luật.

Thành Kim | 4 giờ 14 phút trước

11, Đại gia kiểu "mì ăn liền"!

Thật hết chổ nói ! Đại gia ngắn hạn kiểu "mì ăn liền" thôi, còn dài hạn là chạy trốn, ra tòa và ngồi tù. Không hiểu vì sao họ vay tiền và huy động vốn nhiều đến như vậy. Một câu hỏi đưọc đặt ra, nếu có tiền mọi ngưòi có đủ can đảm để "gởi trứng cho ác không" ?

Quỳnh Hương | 4 giờ 36 phút trước

12, Qua muon

Khi ngân hàng biết, pháp luật vào cuộc thi tất cả đã là quá muộn rồi. Lúc đó chỉ là con số 0 mà thôi.

tran danh them | 4 giờ 42 phút trước

(Bài viết đã được đăng tải trên mạng http://vnexpress.net ngày 8/2/2012)           

            Trong những ngày gần đây, tại các đô thị lớn, hàng ngàn người, nhất là giới trẻ đã ùn ùn kéo đến chùa chiền đăng ký “dâng sao giải hạn”. Những “hù dọa” từ những câu chuyện của  thế giới thần linh như: “sao Thái Bạch, sạch cửa nhà”, “nam La (Sao La Hầu), nữ kế (sao Kế Đô)”, “49 chưa qua, 53 đã đến”,… đã đem đến cho mọi người nỗi sợ hãi và lo âu. Vào những ngày đầu năm, đáng lẽ phải dành thời gian cho những công việc quan trọng, người ta  đã quẳng tiền bạc và thời gian vào những cuộc “mặc cả” từ thế giới bên kia.

            Một thực trạng đáng lo ngại !

            Đầu xuân đi lễ chùa cầu cho quốc thái, dân an, nguyện ước những điều tốt lành cho gia đình đã trở thành một nét sinh hoạt tín ngưỡng tốt đẹp của người dân. Thế nhưng, trong những năm gần đây, phong trào “dâng sao, gải hạn” lại rộ lên và lan rộng. Người người, nhà nhà rủ nhau đi dâng sao (nếu gặp sao tốt), giải hạn (nếu gặp hạn xấu). Nếu đi bất cứ lễ đền hoặc chùa chiền nào vào mùa rằm tháng Giêng, mọi người sẽ thấy nhan nhãn những bàn đăng ký “dâng sao, giải hạn” mọc lên khắp nơi ở các khu vực hành lễ. Người ta dễ dàng tìm thấy ở nơi ấy những cuốn sách tử vi, bản tra cứu sao chiếu mạng, giấy đăng ký ,hướng dẫn cách “dâng sao, giải hạn”,… và cuối cùng là…tiền. Có nhiều người bỏ ra hàng triệu đồng để “dâng sao, giải hạn” cho cả gia đình. Một số cơ quan, doanh nghiệp mời thầy cúng về “giải hạn” với chi phí tổn lên tới hàng trăm triệu đồng, ảnh hưởng đến tâm lý và công việc của cán bộ, công nhân viên và người lao động. Cách làm này đã tiếp tay cho các hủ tục mê tín dị đoan có cơ hội sống lại và hoạt động công khai.

            Khi sự thành đạt không phải bằng năng lực và sức lao động của chính mình, người ta thường tin vào thế giới thần thánh và sự trợ giúp của “năng lượng” từ bên ngoài. Điều đó có nghĩa rằng, con đường thăng tiến, của cải làm ra trong quá khứ là kết quả của những kiểu làm ăn không chính đáng, cơ hội, chụp giật, phi pháp,…Giờ đây, khi nền kinh tế thị trường đang bị suy giảm và cạnh tranh khốc liệt, họ không còn tin vào năng lực của bản thân mình nữa. Chính vì thế, giới trẻ  hôm nay cứ nơm nớp lo sợ “vận hạn” của mình khi khởi đầu cho một năm mới. Họ tìm thầy, tìm đến những nơi linh ứng, bám víu vào một “đấng tối cao” trong tưởng tượng để giải quyết hàng trăm mối lo âu và sợ hãi. Một đất nước đang phát triển và hội nhập quốc tế sao lại có những nam thanh, nữ tú mê tín đến mụ người như vậy ? Tương lai của một quốc gia nằm trong tay những người chỉ biết cầu xin số mệnh, “dâng sao, giải hạn” có thể nào phát triển bền vững ?

            Thật ra, tập quán này xuất phát từ Trung Quốc và được các pháp sư phái Mật Tông thu nạp và soạn ra “Nhương tinh” để đưa dẫn người vào đạo. Theo quan niệm của người Á Đông, căn cứ vòng quay của sao Thái Tuế, mỗi người sinh ra đều có một vì sao chiếu mệnh tùy theo mỗi năm. Có tất cả 24 vì sao quy tụ thành 9 chòm: La Hầu, Thổ Tú, Thủy Diệu, Thái Bạch, Thái Dương, Vân Hớn, Kế Đô, Thái Âm, Mộc Đức. Trong 9 ngôi sao này, có sao tốt, có sao xấu. Năm nào bị sao xấu chiếu mệnh, con người sẽ gặp phải chuyện không may, ốm đau, bệnh tật. . . gọi là vận hạn. Nặng nhất là “nam La hầu, nữ Kế đô”. Còn nếu năm đó được sao tốt chiếu mệnh thì sẽ làm lễ dâng sao nghinh đón. Để giảm nhẹ vận hạn người xưa thường làm lễ cúng vào đầu năm (tốt nhất là  hàng tháng) tại nhà ở ngoài trời với mục đích cầu xin thần sao phù hộ cho bản thân, con cháu, gia đình.

            Thế nhưng, do đời sống bất ổn, rủi ro trong giao thông ngày càng nhiều, bệnh tật tăng đột biến đã khiến tập quán dâng sao, giải hạn không còn giữ nguyên ý nghĩa ban đầu và trở nên mê tín và bị lạm dụng. Những gia đình giàu có sẵn sàng bỏ hàng triệu, thậm chí hàng chục triệu để thuê thầy cúng về làm lễ cho gia đình. Kẻ nghèo khó không có điều kiện nhưng quá tin nên sẵn sàng bán cả tài sản trong nhà đi để làm lễ.

            Một sai lầm trong văn hóa tâm linh là người ta dâng cúng lễ vật để “mặc cả” với thế giới thần linh. Khấn lễ để xin nhận được điều này hoặc điều kia. Cuộc sống xô bồ, bon chen, tranh đua đã tác động lên giới trẻ đã tác động đến lòng tham vô đáy vốn có  trong mỗi người. Họ cứ tin rằng, nếu có lễ dâng lên Phật, thần thánh, chắc chắn sẽ được độ trì, cứ thế mà làm, thậm chí làm những việc không tốt, ảnh hưởng xâu đến xã hội và cộng đồng.

            “Dâng sao giải hạn” không có trong giáo lý nhà Phật

            Tam tạng kinh điển Phật giáo không đề cập đến việc dâng, cúng sao để giải hạn. Đức Phật không hề dạy cúng sao giải hạn và các đồ đệ của Ngài chưa bao bao giờ tìm thấy lời đức Phật dạy về cúng sao giải hạn. Thế nhưng, khi nhu cầu “dương sao, giải hạn” tăng mạnh, một số chùa vẫn tiến hành các công việc với cái gọi là “tín ngưỡng dân gian”. Thật ra, về mặt tâm linh, “dâng sao, giải hạn” thuộc về niềm tin của con người. Khi người ta tin vào phong thủy, vào số mệnh có nghĩa là họ có nhu cầu giải tỏa đi những điều xui xẻo, không tốt do sao chiếu mệnh xấu chiếu vào. Tất nhiên, đến nay khoa học vẫn chưa thể giải thích được rằng nó có hợp lý hay không và sự tồn tại của nó trong cuộc sống ? Nhà Phật không khuyến khích và cũng không ngăn cấm. Đạo Phật chuyển mê khai ngộ cho chúng sanh chứ không có lấy cái mê muội của chúng sanh nhằm che đậy chúng sanh. Đạo Phật cũng không thể lấy cái đó để làm phương tiện của nhà Phật mãi được.

            Theo cố Hòa thượng Thích Thanh Tứ, trụ trì chùa Quán Sứ (Hà Nội), đạo Phật không có nói về việc cúng sao giải hạn mà chỉ có lễ cầu an, cầu lợi ích cho đời, cho thế gian. Ở toà Tam Bảo, nhà chùa làm hoa quả, hoa nghi cúng Phật, có cái gì thì dâng lên cúng Phật chứ không có lễ giải sao hoặc nghi thức nào khác cả. Thượng tọa Thích Thanh Duệ, Phó trưởng ban Nghi lễ Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam cũng cho rằng không có ngôi sao nào chiếu vào con người mà nhờ đó được phúc lợi hay mang tai họa và cũng không có một nghi lễ nào gọi là cúng sao giải hạn cho Phật tử cả.  Bởi vì tất cả họa và phước mà con người có được đều là do nhân quả của chính người ấy làm nên. Đức Phật hoàn toàn không nói về những ngôi sao chiếu mạng, Ngài chỉ dạy chúng ta về luật nhân quả: “muốn biết thời quá khứ chúng ta đã gieo nhân gì thì cứ nhìn cái quả mà chúng ta đang lãnh.  Muốn biết tương lai chúng ta ra sao thì cứ nhìn cái nhân chúng ta đang gieo trồng trong hiện tại”. Gieo nhân nào thì gặt quả đó, thành công hay thất bại trong đời người không do ai ban phát mà do chúng ta tạo nên từ trước. Tất cả đều do tâm, khẩu và ý của con người tạo ra, nhân duyên xấu do chúng ta tạo tác sẽ trổ quả xấu, những nhân duyên tốt sẽ trổ qủa tốt. Tuy nhiên, nhân quả không đơn thuần mà rất đa dạng, trùng trùng, điệp  điệp, chẳng phải chỉ do trực tiếp ở đời hiện tại mà lại có thể do ảnh hưởng từ nhiều đời trong quá khứ.

            Đề cập đến vấn đề này, nhà nghiên cứu Nguyễn Phúc Giác Hải (Trung tâm nghiên cứu tiềm năng con người) cho biết: "Theo quan niệm dân gian thì 9 ngôi sao chiếu mệnh chỉ xuất hiện vào những ngày nhất định trong tháng như sao La Hầu ngày 18, sao Thái Bạch ngày 15… Tuy nhiên, hiện nay ở các chùa thực hiện cúng sao ở tất cả các ngày hoặc chỉ cúng vào ngày 1 và ngày 15, điều này cũng cho thấy không có tính thuyết phục. Trước đây, việc cúng sao giải hạn diễn ra trong các đạo quán của Lão giáo và trong dân gian. Về sau tục này được "phương tiện" đưa vào một số chùa, thường diễn ra từ mùng 8 đến rằm tháng Giêng. Rõ ràng, tục cúng sao giải hạn ở một số chùa chỉ là phương tiện. Phương tiện nào cũng có hai mặt. Nếu khéo vận dụng, thì nhờ đi cúng sao mà những người ít đi chùa có cơ hội lễ Phật, nghe pháp, cúng đường. Ngược lại, nếu chỉ dừng ở cúng sao giải hạn, cầu cúng các tinh quân mong ban phúc thì rơi vào tà kiến, tà mạng và không phù hợp với tinh thần phương tiện của Chánh pháp".

            Đã đến lúc, chính quyền các cấp phải lên tiếng và can thiệp nhằm bảo vệ sự trong sáng của tín ngưỡng. Nếu không ngăn chặn, những hủ tục mê tín này sẽ lan rộng, làm mất rất nhiều thời gian, tiền bạc và công sức của người dân. Cán bộ, công chức sẽ bỏ bê công việc, chạy theo những đồn đoán tâm linh vô căn cứ, phản khoa học, ảnh hưởng đến giờ giấc của cơ quan. Một số kẻ xấu đã lợi dụng những tình trạng này để trộm cắp đồ đạc của đệ tử thập phương, khấn thuê, phao tin, đồn nhảm, tuyên truyền những thông tin thiếu lành mạnh nhằm gây hoang mang trong dân chúng. Hơn bao giờ hết, những tệ nạn mê tín cần phải được dẹp bỏ để trả lại sự yên bình của một đời sống tâm linh vốn có từ ngàn năm trước của dân tộc ta.

(Bài viết đã được đăng trên trang mạng http://vnexpress.net ngày 1/2/2012 với bút danh là Văn Khoa. Bloger xin phép giới thiệu với bạn đọc cùng với những ý kiến phản hồi trên trang mạng vnexpress.net. Trân trọng cảm ơn !)

            Những giá trị tinh thần, nét văn hóa cổ xưa, khi bị lạm dụng, vượt quá giới hạn đều trở nên hoang đường và cuồng tín. Những lễ hội sau Tết âm lịch là một minh chứng. Văn hóa tâm linh cũng giống như thuốc an thần, nếu dùng quá liều sẽ là một thứ á phiện nguy hiểm không thể nào dứt được và hệ lụy đến nhiều năm về sau...

            Mới đầu năm Nhâm Thìn (2012), mặc cho mưa phùn, gió lạnh, hàng ngàn người vẫn ùn ùn đổ về Bắc Ninh đi lễ Bà Chúa Kho. Cầu danh lợi, thăng quan tiến chức và vay tiền là mục đích chính của phần đông những người hành hương về làng Cô Mễ. Và cũng như mọi năm, khách thập phương luôn đông đúc, chen lấn, la lối khiến đoạn đường dẫn vào đền thường xuyên trong tình trạng quá tải. Các dịch vụ mồi chài, soạn lễ cúng, khấn thuê, giữ xe mọc lên nhan nhãn, bát nháo, biến chỗ thờ tự tôn nghiêm mấy trăm năm về trước trở thành nơi buôn bán thánh thần. 

            Lễ hội Bà Chúa Kho lần đầu tiên được tổ chức vào ngày 12 tháng Giêng năm Đinh Tỵ (16/02/1077). Đó là ngày giỗ kỵ để tưởng nhớ đến người phụ nữ nhan sắc tuyệt trần, lại khéo tổ chức sản xuất, tích trữ lương thực, trông nom kho tàng quốc gia tại tuyến sông Như Nguyệt (sông Cầu). Bà Chúa Kho đã có công chiêu dân, lập làng, khai khẩn đất nông nghiệp ở làng Cô Mễ, phường Vũ Ninh, TP Bắc Ninh. Năm 1075, đời Lý Nhân Tông, nhà Tống xâm lược nước ta, Bà Chúa Kho đã anh dũng hy sinh tại mặt trận sông Như Nguyệt. Đây là trận đánh quyết định và cuối cùng trong cuộc kháng chiến chống quân Tống (1075-1077). Cảm kích đối trước tấm lòng yêu nước, nhà vua đã có chiếu phong cho bà là Phúc Thần, người dân Cô Mễ nhớ ơn và lập đền thờ ở vị trí kho lương trước kia.

            Thế nhưng, tấm lòng thành và công tâm của người dân xưa kia đã bắt đầu biến dạng theo năm tháng. Ngày xưa, tại đền Bà Chúa Kho, người dân hành hương với tất cả sự tôn kính, trang nghiêm, cầu cho quốc thái dân an. Nay, lễ hội Bà Chúa Kho đã biến tướng, trở nên “dị hợm” và “kệch cỡm”. Không cần biết Bà Chúa Kho là ai, người ta đến để đánh đổi, mua danh, cầu lộc, vay mượn từ thế giới ảo, đem mưu toan của trần thế vào thế giới thánh thần. Ảo vọng và niềm tin mông muội đã làm cho con người trở nên cuồng tín hơn bao giờ hết trong những năm gần đây.

            Nhân danh những tập tục, văn hóa truyền thống của cha ông từ ngàn xưa để lại, những người thực hiện lễ hội đã tiếp tay cho tình trạng mê tín dị đoan xảy ra một cách công khai quanh các lễ hội. Thử hỏi trong đám người chen lấn, giành giật, sì sụp khấn vái ở đền Bà Chúa Kho có bao nhiêu là dân chúng ? Nếu điểm mặt, hầu hết họ là các quan chức từ nhỏ đến lớn. Đi vay tiền Bà Chúa Kho mất bao nhiêu thời gian, của cải, công sức, thậm chí dẫm đạp lên nhau để cầu xin. Họ chắc mẫm rằng, nếu đi lễ và vay tiền vào đầu năm, họ sẽ được giàu có và thăng quan tiến chức ? 

            Có thể nói rằng, lễ hội tượng trưng đã thật sự bị lạm dụng. Người ta vẫn thấy nhan nhãn những chiếc xe công, những ông bà béo tốt thuê người đội mâm vàng dọn dường đi lễ Bà Chúa Kho. Trong lời khấn cầu có lòng tham vô độ, hẹp hòi và vị kỷ cá nhân, chỉ biết mình chứ không hề biết đến thiên hạ, đến quốc thái dân an. Sự mê muội, mù quáng đã dẫn dắt hàng vạn người (có người vượt hàng ngàn km đường) đi vay tiền. Không biết Bà Chúa Kho có nhận được những gì từ dương gian cúng tế và ban phát cho ai nhưng mỗi ngày có hàng chục tấn vàng mã trị giá cả trăm triệu đồng bị hỏa thiêu tại đây. Thêm vào đó là tiền xăng, tiền ăn ở, đi lại của các quan chức. Sự  lãng phí không thể nào kể xiết trong lúc người dân đói khổ đang oằn mình chống đỡ cơn bão lạm phát đang hoành hành. 

            Lễ dâng lên Bà Chúa Kho đã trở nên chuyên nghiệp với những mâm quả có sẵn và người khấn thuê ngay tại đầu cổng ra vào. Tất cả đều vàng chóe: “cành vàng lá bạc”, “vàng thỏi”, “vàng cục”, “vàng lá”, “đô la”… được định giá hàng tỷ USD âm phủ. Để có được những mâm lễ hàng mã ấy người ta phải chi ra bằng tiền thật không nhỏ. Lễ ít thì mấy chục nghìn, lễ to lên đến hàng trăm, thậm chí cả triệu đồng. Chỉ riêng số tiền mua lễ và thuê người cúng nhân lên con số hàng vạn người đi lễ mỗi ngày sẽ phung phí một khoản tiền lớn được các “tín chủ” mù quáng ném vào lò thiêu. Người ta gọi đây là hóa sớ dâng Bà ? Phải chăng đó là thương mại hóa, cách làm tiền trắng trợn từ nét văn hóa truyền thống của cha ông để lại ? Con cháu và những kẻ ăn mày quá khứ sẽ phải giá rất đắt cho những toan tính vụ lợi, phản văn hóa, bất chấp dư luận của xã hội và công chúng.

            Hãy nghe một người dân bán hàng giải khát lâu đời ở Thành phố Bắc Ninh vừa nói, vừa tủm tỉm cười: "Bà Chúa Kho được coi là thần coi kho, có bao giờ mở kho cho thiên hạ vay tiền đâu mà cứ đổ xô đi vay rồi trả. Ngay người dân kinh doanh Bắc Ninh chúng tôi cũng chỉ đi lễ đền thôi chứ có ai vay mượn gì đâu mà vẫn làm ăn sinh sống đàng hoàng. Lạ thật, các bác cứ đổ xô đi vay, trả tiền bằng vàng mã thì chỉ làm giàu cho bọn buôn thần bán thánh, vậy mà sao cứ ùn ùn đi thế nhỉ!".

            Bên cạnh những tâm hồn cao thượng, cầu xin cho đất nước thanh bình, no ấm, mưa thuận gió hòa, vẫn còn đó những kẻ vị kỷ cá nhân, đặt lợi ích của bản thân mình lên trên hết. "Thương thảo và vay mượn" từ thế giới bên kia là thứ văn hóa thiển cận, điên rồ và sơ khai của những kẻ có quyền và tiền. Với tâm trạng sợ hãi, nơm nớp và lén lút, họ thường có cảm giác đứng giữa biên giới của niềm hạnh phúc và nỗi bất hạnh. Chính vì thế, cầu xin và dâng hiến lễ vật là điều không thể bỏ qua trong lễ hội Bà Chúa Kho và bất cứ những lễ hội nào cầu xin ra lộc.

            Họ đang tin và vẫn còn tin thế !

            Mua quan, bán chức và lòng tham vô đáy vốn là tệ nạn muôn đời của trần thế. Nay, con người lôi cả thánh thần, những vong hồn ở cõi âm vào vòng xoáy vay, mượn. Của cải, tiền bạc ở dương gian là do sự lao động cần cù trong nhiều năm. Khi không mà có là viễn vông, huyễn hoặc và hoang tưởng. Khi cuộc sống trở nên phức tạp hơn, những tiêu chí, định hướng cho tương lai bản thân không ổn định thì người ta tự trấn an mình bằng cách trao vận mệnh của mình vào tay một quyền lực cao siêu, dù đó là một vị thần linh hay những tiên đoán của một lá số tử vi nào đó.

            Sự u mê thường đẩy con người đến vũng lầy và chìm sâu vào bóng tối. Và như thế, lễ hội có 2 con đường. Một con đường dẫn ta về sự thăng hoa trong đời sống văn hóa. Con đường còn lại dẫn đến sự băng hoại và cuồng tín.

 Ý KIẾN PHẢN HỒI XUNG QUANH BÀI VIẾT TRÊN TRANG MẠNG VNEXPRESS.NET

1, Sao nhà nước không có biện pháp?

Tôi thấy những việc mê tín dị đoan làm thiệt hại tiền của và kể cả tính mạng (do chen lấn, giẫm đạp, móc túi, dịch vụ đi kèm, giấy tờ mê tín..v...v..). Nhìn vào là biết ngay là không tốt thế sao không có biện pháp gì để giáo dục ý thức người dân? Mong là các bác công an chính quyền cũng xông xáo trong việc bài trừ các hủ tục mê tín, xả rác bừa bãi!

Ngân Nguyễn | 12 giờ 44 phút trước

2, Không phải cuồng tín mà là sự chụp giật

Đó không phải là sự cuồng tín mà sự chụp giật trong làm ăn. Chưa có sự khảo sát cụ thể những người đi lễ bà chúa kho nhưng chúng ta có thể thấy những lễ lớn đều rơi vào những người đánh bạc với thời vận. Những người dân, buôn bán lương thiện kiếm đồng tiền rất khó nên họ rất quý trọng. Không ai bỏ ra vài triệu, chục triệu để đi cầu sự may rủi cả vì họ biết quý trọng đồng tiền làm ra. Khi xã hội vẫn còn có những kẽ hở để kẻ trục lợi sống được, khi xã hội vẫn còn dùng tiền để lo lót, chạy chọt thì vẫn còn những kẻ đút lót thần thánh, ấn tiền vào tay thần linh. Chỉ khi nào xã hội công bằng mọi người sống và làm theo đúng luật pháp thì hiện tượng đó tự nhiên mất đi.

Nguyễn Quang | 17 giờ 52 phút trước

3, Tín ngưỡng hay mê tín?

Đâu chỉ có ở lễ Bà Chúa Kho, ngay cả trong Văn miếu người ta còn rải tiền mà, mua quan ban chức ngoài đời chưa đủ, nơi tôn nghiêm cũng chả tha, hết biết. Một lần ra Hà Nội đi tham quan Đền Hùng, đền Phù Đổng cũng thấy rãi tiền khắp đền, chả biết để làm gì, không lẽ hối lộ tổ tiên? Mà cũng lấy làm lạ, những hiện tượng này sao không thấy có cơ quan quản lý nào lên tiếng cũng như có những biện pháp để bài trừ. Và một điều lạ khác là hiện tượng này chỉ rộ lên ở phía Bắc chứ trong Nam thì không đến nổi như thế, dù dân chúng trong Nam đã có thời gian sống với tín ngưỡng khá lâu. Các nhà nghiên cứu cũng cần tìm hiểu xem tại sao lại thế nhỉ?

LDTien | 18 giờ 2 phút trước

4, Tệ nạn !

OK. Very good ! Hy vọng mọi người sẽ tẩy chay những tệ nạn buôn bán thánh thần. Kỷ luật những tất cả các quan chức đi lễ hội kểu này !

Một người dân | 18 giờ 7 phút trước

5, Lễ ở tại tâm

Bài viết hay! Chúng ta đi lễ cho tâm hồn thanh thản, lễ ở tại tâm của mỗi con người. Đâu cứ phải mâm cao cỗ đầy thì thần thánh mới phù hộ. Việc nhờ vào thần linh để thăng quan tiến chức hay làm ăn chỉ là hư ảo. Chúng ta cần giữ gìn những giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc để không bị biến dạng trong thời kỳ kinh tế thị trường như hiện nay

6, Cuồng tín

Bài viết hay quá. Phê phán rất mạnh.
Nhìn người ta bất chấp mưa gió lạnh lẽo mà chen nhau đi chùa Hương, đi xin ấn đền Trần hàng năm mà tôi ái ngại quá!!
Làm thế thì chỉ khổ thánh thần thôi chứ thánh thần nào phù hộ.
Ngày càng nhiều người tin vào chuyện cúng bái, xin xỏ; tiền thì mang hết đi xây chùa....vàng mã, lễ lạt...

sammy | 18 giờ 41 phút trước

7, Hết tết rồi các bác ơi

Dân gian thường nói : 3 ngày tết... Vâng 3 ngày tết để thăm viếng nội ngoại, họ hàng, viếng chùa cầu may cầu an và thăm bạn bè, xóm giềng... hết 3 ngày là hết Tết rồi. Nay đã là mùng 10 rồi. Quay lại làm việc các bác ơi. Ở Sài Gòn và miền Nam nói chung không nhiều lễ hội như miền Bắc. Có người vừa làm vừa chơi không nghĩ ngày tết nào cả và vẫn sống khoẻ. Tu tại tâm, sống có đức độ, không phô trương khoe mẽ... Thần thánh luôn mong chúng ta như thế. Chốn tôn nghiêm phải tôn trọng xin đừng cúng tiền bừa bãi mà làm tội cho nhà chùa. Rất mong mọi người suy nghĩ lại.

Võ Hoàng Anh | 18 giờ 41 phút trước

8, Mê tín quá

Cám ơn tác giả đã viết bài này, thực sự tôi thấy bây giờ mọi người mê tín nhiều quá, khi đi lễ người ta phải tìm hiểu nơi đó thờ ai, lich sử tại sao lại thờ, nhưng người dân Việt bây giờ lại nghĩ chẳng cần biết đến lịch sử của nơi đến lễ, chỉ nghĩ là đến nơi đó linh thiêng lắm... và cứ thế sắm lễ và thuê cúng khấn thôi, thật buồn cười... nếu cứ đến khấn và cúng được thì có lẽ nhà nước nên tuyển một cơ số người chuyên lo cúng lễ để đất nước ta không cần làm cũng có đủ tiền tiêu xài....

Nguyễn Hồng Long | 18 giờ 48 phút trước

9, Mê muội

Mình đến đây lần gần nhất vào năm 1996. Bà Chúa Kho đâu có như bà chúa mà bao nhiêu người đến lễ nghĩ. Bà chúa kho là con người đoan trang mẫu mức của sự liêm khiết, của người hưởng Công Bộc. Vậy sao bây giờ người ta biến bà thành người sử dụng của công tuỳ tiện như vậy nhỉ. Ôi thôi có mấy chỗ linh thiêng như Đền bà Chúa kho, đền Trần bây giờ người ta mới làm ra đến thế. Ai một lần thử tính xem bao nhiêu phân trăm người hành lễ là cán bộ.. người đang ăn lương từ tiền Thuế. Cầu cúng lễ mà không đức độ, mà tham như gấu, mà nạt dưới xoè trên, mà không học tập tu tỉnh thánh nào phù cho đây?

Nguyễn Quang Minh | 18 giờ 56 phút trước

10, Ý kiến

Tôi không đồng tình với bài viết này, vì đây mới là cội nguồn gốc rễ tín ngưỡng của dân tộc VN. Chúng ta lên án những sa hoa lãng phí trong cưới hỏi, ma chay...

BVH | 18 giờ 56 phút trước

11, Chia sẻ

Tình trạng buôn thần bán thánh thành tệ nạn của xã hội ta hiện nay.Tôi rất đồng tình với tác giả.Chốn thờ phụng giờ bị thương mại hóa hết mất rồi.

hoàng quốc cường | 19 giờ 1 phút trước

12, Cuồng tín lễ hội

Bài viết quá hay, đúng là "Văn hóa tâm linh cũng giống như thuốc an thần, nếu dùng quá liều sẽ là một thứ á phiện nguy hiểm không thể nào dứt được và hệ lụy đến nhiều năm về sau...!!!"

Kimly | 19 giờ 18 phút trước

            Một mùa xuân nữa lại đến. Bloger kính chúc tất cả bạn bè, thân hữu và bạn đọc gần xa một năm mới Nhâm Thìn (2012) được sức khỏe, hạnh phúc và thành đạt.

            NHỚ LA HỐI VỚI CA KHÚC "XUÂN VÀ TUỔI TRẺ"

            (Bài viết được đăng trên Giai phẩm Xuân Nhâm Thìn - 2012 của Tạp chí Non Nước - Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Thành phố Đà Nẵng)

            Có những khúc xuân ca, khi hát lên, chúng ta lại nôn nao nhớ về kỷ niệm của  ngày Tết xưa cũ. Âm nhạc cũng giống như người tình, thường đem lại sự hân hoan, khắc khoải và những hoài niệm khôn nguôi…Hơn 60 năm trôi qua, mỗi độ xuân về, bất cứ ai là người Việt Nam đều không thể nào quên được giai điệu thắm tươi, rạo rực và thiết tha của La Hối trong ca khúc “Xuân và Tuổi trẻ”.

            La Hối tên thật là La Doãn Chánh sinh năm 1920 tại Hội An (Quảng Nam) trong một gia đình gốc Quảng Đông (Trung Quốc). Họ La là một đại gia Hoa kiều, đa số lập nghiệp trên đường Rue des Cantonnais (Phố Quảng Đông), sau này đổi tên thành đường Nguyễn Thái Học – Hội An. Phố Nguyễn Thái Học ngày ấy có nhiều nhà buôn nổi tiếng như: La Thiên Thái, La Thiên Ba, La Thiên Hòa, La Ngọc Anh,… Trong dòng họ nổi tiếng này có gia đình La Hoài lập nghiệp và sinh sống ở  đường Gia Hội, thành phố Huế.

            Từ bé, La Hối là một cậu học sinh chăm chỉ, ngoan ngoãn và xuất sắc ở tất cả các môn học. Đặc biệt, ông có năng khiếu về bộ môn âm nhạc và bắt đầu sáng tác những giai điệu vui tươi, sôi nổi khi mới 14 tuổi. Hai năm sau đó, La Hối rời Hội An vào Sài Gòn (1936-1938) học tiếp văn hóa Trung Hoa ở bậc Cao Trung đồng thời trau dồi thêm âm nhạc cổ điển Tây phương. Ông sử dụng thành thạo guitare, accordéon và piano.

            Năm 1939, La Hối quay về Hội An, thành lập Hội yêu Nhạc (Société Philharmonique) do ông làm Hội trưởng. Một số nhạc sĩ nổi tiếng lúc bấy giờ như Dương Minh Ninh (tác giả ca khúc Gấm vàng), Lê Trọng Nguyễn (tác giả Nắng chiều), Lan Đài (tác giả Chiều tưởng nhớ)... đã từng được ông hướng dẫn trong lĩnh vực hòa âm và sáng tác.

            Lúc bấy giờ, Nhật Bản với chủ trương Đại Đông Á đã tiến hành cuộc chiến tranh xâm chiếm Trung Hoa, Triều Tiên, Việt Nam và các quốc gia Đông Nam Á khác. Phong trào kháng Nhật nổi lên mạnh mẽ trên cả ba miền đất nước Việt Nam. Với tinh thần nhiệt huyết của tuổi thanh niên, La Hối là lãnh đạo nòng cốt của tổ chức chống phát xít Hội An và các vùng lân cận. Ông là người đứng đầu một nhóm Hoa kiều kháng Nhật tại Việt Nam. Đây là một tổ chức chống phát xít ở hải ngoại, hoạt động tại Hội An và khắp Việt Nam. Nhiệm vụ nhóm của La Hối là theo dõi tình hình chính trị, quân sự và văn hóa Nhật tại địa phương và Việt Nam. Các đồng chí của ông kẻ biểu ngữ, in và phân phát truyền đơn chống Nhật, phá hoại các nơi Nhật đồn trú, phá kho lương thực, đầu độc các con ngựa chiến mà các sĩ quan Nhật Bản cưỡi để thị oai...

            Theo nhiều người trong gia đình họ La, trong giai đoạn dạy học, La Hối đã yêu một cô gái dạy dương cầm. Tình yêu nảy nở đã thúc đẩy ông sáng tác một số tình khúc riêng tặng người yêu. Và chỉ có người bạn gái nầy mới lưu giữ đầy đủ nhạc  phẩm do La Hối sáng tác. Gia đình họ La chỉ biết và giữ một vài ca khúc của La Hối, trong số nầy có nhạc phẩm với đầu đề bằng Pháp ngữ Le Printemps et la Jeunesse. Được La Hối viết vào năm 1944. Sau này, một người bạn thân Hoa kiều là thi sĩ Diệp Truyền Hoa đặt lời ca bằng Hoa ngữ với tên gọi mới “Thanh Niên Dữ Xuân Thiên”, ngoài bản nhạc này La Hối còn một ca khúc khác là “Xuân sắc quê hương”. La Hối sáng tác rất nhiều nhưng chỉ để lại khoảng 20 tác phẩm. Một số lớn đã bị Hiến binh Nhật tịch thu, một số khác do người tình của ông cất giữ nhưng sau này bị thất lạc. Những tác phẩm của ông đều xoay quanh đề tài tuổi trẻ và học đường, “Xuân & Tuổi trẻ” được viết vào lúc ông bị Nhật theo dõi. Trong hoàn cảnh sinh tử khốc liệt của cuộc chiến nhưng giai điệu trẻ trung của ca khúc này đã đem lại niềm phấn khởi tin yêu cho mọi người vào một ngày mai tươi sáng.

            Chiến tranh loạn lạc, cô gái dạy dương cầm mất liên lạc, gia đình họ La không còn cơ hội để ghi chép lại các sáng tác âm nhạc của La Hối. Những tuyệt bản sau này bị thất lạc vĩnh viễn sau khi La Hối mất sớm, ngoài 25 tuổi. Theo một vài cựu đồng chí người Hoa tiết lộ, nhạc sĩ La Hối đã dùng mấy notes nhạc trong phần dạo khúc mở đầu (introduction) của nhạc phẩm “Thanh Niên Dữ Xuân Thiên”: “là là là là, là là là rê, là là là mí, là là là phá, là là là sól, là là là lá, sól mi đô là, sól mi rề” làm một mật hiệu liên lạc tổ chức. Chính vì thế, hiến binh Nhật đã phát hiện và theo dõi toàn bộ những hoạt động của phong trào chống Nhật tại Hội An .

            Cuối tháng 3/1945, La Hối và 9 đồng chí bị Nhật bắt. Sau nhiều ngày bị giam cầm và tra tấn dã man, họ đã bị kết án tử hình và vùi lấp chung một huyệt tại chân núi Phước Tường, phía Tây Nam Thành phố Đà Nẵng. Danh sách 10 người bị phát xít Nhật xử chém sáng ngày 1/4/1945 bao gồm: La Doãn Chánh (La Hối), Lâm Kiến Trung, Thái Văn Lễ, Tạ Phúc Khương, Lương Tinh Tiêu, Vương Thanh Tùng, Trình Duy Huấn, Trịnh Yến Xương, Lâm Bình Hoành và Kim Bính Bồi. La Hối hy sinh  khi mới 25 tuổi, để lại trong lòng người Hội An sự luyến tiếc một tuổi trẻ tài hoa và tràn đầy lòng yêu nước.

            Chiến tranh kết thúc, Nhật  đầu hàng quân đồng minh, ngũ bang Trung Hoa Lý Sự Hội tại Hội An đã cải táng 10 vị này tại nghĩa trang Thanh Minh, ngoại ô thành phố Hội An. Họ lập kỷ niệm đài để người dân địa phương, không phân biệt Việt Nam hay Hoa kiều đến viếng mộ các chiến sĩ kháng Nhật.

            Năm 1946, đoàn ca vũ Anh Vũ từ Hà Nội đi lưu diễn các tỉnh Trung. Sau khi trình diễn tại Huế, đoàn đã đến Hội An. Thời tiết lúc đó bất lợi, cả miền Trung bị mưa lớn, đoạn quốc lộ từ Đà Nẵng vào Hội An bị ngập lụt. Tuy nhiên, với giúp đỡ tận tình của nhạc sĩ Lê Trọng Nguyễn và một số thanh niên tại Hội An, đoàn văn nghệ vẫn đến được Hội An để trình diễn vở Tục Lụy của nhà văn Khái Hưng do nhạc sĩ Lưu Hữu Phước viết nhạc. Đoàn lưu diễn lúc ấy có ông Võ Đức Diên (trưởng đoàn) và các thành viên kyd cựu như thi sĩ Thế Lữ và vợ ( một kịch sĩ có tài), nhạc sĩ Văn Chung, nhạc sĩ Bùi Công Kỳ, nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát và một số ca kịch sĩ nữa tháp tùng.

            Khi đến Hội An, các nhạc sĩ của đoàn văn nghệ muốn gặp La Hối nhưng ông không còn nữa. Thương tiếc người nhạc sĩ tài hoa sớm phải hy sinh cho đại nghĩa, thi sĩ Thế Lữ xin phép gia đình họ La đặt lời ca Việt cho nhạc phẩm “Le Printemps et la Jeunesse” (có lời Hoa là “Thanh Niên Dữ Xuân Thiên”) với tên gọi mới “Xuân và Tuổi Trẻ”. Nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát soạn hòa âm, nhạc sĩ Văn Chung soạn vũ điệu, Thế Lữ đạo diễn.

            Vũ khúc “Xuân và Tuổi Trẻ” do đạo diễn kiêm thi sĩ Thế Lữ được cất lên lần đầu tiên tại nhà hát Phan Hương trên đường Minh Hương , thị xã Hội An. Sau nầy, cũng trên khu đất nầy, hý viện Phi Anh với 1.200 chỗ ngồi, là rạp hát hiện đại của thập niên 50, được xây cất thay thế nhà hát cũ. Tên đường Minh Hương được đổi thành đường Phan Châu Trinh bây giờ.

            Trong những năm kháng chiến, “Xuân và Tuổi trẻ” theo chân những người yêu nhạc vào các vùng chiến khu, tận miền Nam và ra tới Việt Bắc. Nhớ thương La Hối, nhạc sĩ La Xuân sáng tác bài Mộng Doãn Chánh để tưởng nhớ La Doãn Chánh tức La Hối. Sau này, ca khúc đổi thành “ Giấc mơ du tử”, người Hội an quen gọi là “Hội An ngày về”.

            Với điệu valse, nhịp ¾ đầy sức sống, trẻ trung và yêu đời, “Xuân và Tuổi trẻ” đã đưa chúng ta về một miền đất tươi sáng, đem lại niềm hân hoan cho con người trước mùa xuân mới. Trong thời khắc giao thừa, chúng ta mới thấy hết sự kết hợp tài hoa và lôi cuốn giữa âm điệu và ca từ:

            “Ngày thắm tươi bên đời xuân mới.

            Lòng đắm say bao nguồn vui sống.

            Xuân về với ngàn hoa tươi sáng.

            Ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng.

            Ngày thắm tươi bên đời xuân mới.

            Lòng đắm say bao nguồn vui sống.

            Xuân về với ngàn hoa tươi sáng.

            Ta muốn luôn luôn cười cùng hoa... ”

            Đặc biệt vào đoạn giữa của ca khúc, nhịp điệu nhanh, vội vàng hơn như muốn thúc giục mọi người hãy vui sống, lạc quan và dâng hiến tuổi trẻ và tình yêu cho quê hương đất nước:

            “Xuân thắm tươi, én tung bay cao tít trời.

            Vui sướng đi, cao tiếng ca mừng vui reo.

            Đừng để lòng thổn thức tình mê đắm.

            Ta trẻ vui, ta trẻ vui đời xuân thắm tươi.

            Vui sướng đi cho đời tươi sáng,

            Vui sướng đi cho lòng thêm tươi.

            Ta hát ca đón mừng xuân mới.

            Ta hát ca cho lòng thêm hăng hái.. ..” 
           

            Và chỉ có tuổi trẻ, tuối của mùa xuân mới xây dựng đất nước này trở nên tươi đẹp hơn. Ca khúc như gởi gắm cho thế hệ mai sau hãy sống xứng đáng như những tấm gương của tiền thân, xả thân vì dân tộc

             “…Vui sướng đi cho đời tươi sáng,
             Vui sướng đi cho lòng thêm tươi,
             Ta hát ca đón mừng xuân mới,
             Ta hát ca cho lòng thêm hăng hái..”

            Bài hát khép lại trong giai điệu thắm tươi, sinh động, nhịp nhàng như mãi lưu giữ một mùa xuân bất tận. Lời xuân ca cứ vang vọng mãi đến ngàn sau… 

            “…Hát vang lên đời ta thắm tươi.

            Tiết xuân huy hoàng muôn sắc hoa.

            Tiết xuân êm đềm muôn tiếng ca,

            Xuân tưng bừng ... ”

            Hơn nữa thế kỷ trôi qua, La Hối không còn nữa nhưng ca khúc “Xuân và Tuổi trẻ” vẫn réo rắt ở khắp mọi miền đất nước mỗi độ xuân về. Bản xuân ca bất hủ vẫn tràn đầy sức sống, đem lại những giây phút hân hoan, thanh bình cho mọi người. Cho dù cô giáo dạy dương cầm ở Hội An ngày ấy lưu lạc phương trời nào nhưng tình yêu của La Hối, người nhạc sĩ tài hoa vẫn còn nguyên hơi thở ngọt ngào quyện cùng  lòng yêu quê hương đất nước.

             XUÂN VÀ TUỔI TRẺ

            (Nhạc La Hối – Lời: Thế Lữ)

             Ngày thắm tươi bên đời xuân mới,
             Lòng đắm say bao nguồn vui sống.
             Xuân về với ngàn hoa tươi sáng,
             Ta muốn hái muôn ngàn đóa hồng.

             Ngày thắm tươi bên đời xuân mới,
             Lòng đắm say bao nguồn vui sống.
             Xuân về với ngàn hoa tươi sáng,
             Ta muốn luôn luôn cười với hoa .

             Xuân thắm tươi, én tung bay cao tít trời,
             Vui sướng đi, cao tiếng ca mừng vui reo
             Đừng để lòng thổn thức tình mê đắm
            Ta trẻ vui, ta trẻ vui đời xuân thắm tươi

             Xuân thắm tươi, én tung bay cao tít trời,
             Vui sướng đi, cao tiếng ca mừng reo
             Đừng để lòng thổn thức tình mê đắm
             Ta trẻ vui, ta trẻ vui đời xuân thắm tươi

             Vui sướng đi cho đời tươi sáng,
             Vui sướng đi cho lòng thêm tươi,
             Ta hát ca đón mừng xuân mới,
             Ta hát ca cho lòng thêm hăng hái

             Hát vang lên đời ta thắm tươi,
             Tiết xuân huy hoàng muôn sắc hoa
             Tiết xuân êm đềm muôn tiếng ca
             Hát vang hòa lòng thêm hăng hái

             Hát vang lên đời ta thắm tươi,
             Tiết xuân huy hoàng muôn sắc hoa
             Tiết xuân êm đềm muôn tiếng ca,
             Xuân tưng bừng 

            “Lãi khủng” là từ được các cơ quan truyền thông nhắc đến khi nói về hoạt động kinh doanh của các ngân hàng thương mại. Có người nói, việc công bố lợi nhuận vào cuối năm là chiêu PR (Publish Relation) của nhà băng. Có kẻ phân tích rằng, những động thái như vậy là minh bạch hóa tài chính giúp cho người dân tạo dựng niềm tin vào hệ thống tài chính vốn được coi là huyết mạch của nền kinh tế.

            Dù sao đi nữa, những thông tin về lợi nhuận trong giai đoạn khó khăn như thế này có thể gây phản cảm, ít nhất đối với những doanh nghiệp đang lâm vào hoàn cảnh khó khăn. Câu chuyện thưởng Tết cho nhân viên ngân hàng bằng mười mấy tháng lương trở nên điều “hoang tưởng” trong mắt người công nhân đang mòn mỏi ngóng chờ những đồng lương eo hẹp vào những ngày giáp Tết. Chúng ta đang hướng đến một xã hội bình đẳng, đó là sự công bằng về các cơ hội hoặc lợi ích đối với những cá nhân khác nhau trong một nhóm hoặc nhiều nhóm trong xã hội. Trong xu thế đó, các chính sách của Nhà nước phải kịp thời điều chỉnh nhằm bảo đảm lợi ích cho những đối tượng yếu thế, thiệt thòi trong quá trình phát triển. Điều đó có nghĩa rằng cơ chế phân phối thu nhập theo thị trường và phi thị trường ngày phải được hoàn thiện hơn.

            Mặc dù chỉ chiếm 5% số lượng nhưng 50.000 doanh nghiệp phá sản và ngưng hoạt động trong 9 tháng (số liệu do Bộ KH & ĐT công bố) đã thật sự gây “sốc” cho dân chúng và những người điều hành kinh tế. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trang trên nếu chúng ta phân tích một cách đầy đủ và chi tiết trên bình diện vĩ mô và vi mô của nền kinh tế. Tuy nhiên, điều người ta quan tâm nhất là lãi vay ngân hàng đã vượt sức chịu đựng của các doanh nghiệp trong một thời gian dài.

            Ngân hàng lãi lớn, các doanh nghiệp lỗ hoặc hòa vốn. Đó là nghịch lý của nền kinh tế. Ngân hàng huy động 14% nhưng cho vay ra từ 19%- 21%/năm, mức chênh lệch quá lớn từ 5 đến 7% đã tạo một “hố thẳm” không đáng có giữa doanh nghiệp và ngân hàng. Một bộ phận kinh tế đạt đến đỉnh cao của lợi nhuận trong khi các thành phần kinh tế khác suy thoái, thua lỗ là khiếm khuyết của nền kinh tế. Dưới một góc nhìn khác, việc công bố “lãi khủng” của ngân hàng trong điều kiện hiện nay sẽ trở nên “khập khiễng” trong chiến lược phát triễn toàn diện của Đảng và Nhà nước. Sự phân hóa giàu nghèo trong kinh doanh tất yếu sẽ xảy ra nhưng để cả hai cùng hưởng lợi, cùng chiến thắng theo triết lý “win-win” là phương án tối ưu nhất, đặc biệt trong khi nền kinh tế chưa có dấu hiệu phục hồi. Nói một cách khác, lợi ích của các ngành kinh tế phải được xử lý một cách hài hòa bởi các chính sách tiền tệ hợp lý của Chính phủ.

            Có thể nói rằng, mọi khó khăn của nền kinh tế, chính sách thắt chặt tiền tệ và gánh nặng lãi suất trong năm qua đã đổ dồn lên đôi vai của doanh nghiệp. Việc áp dụng biện pháp hành chính trần lãi suất đầu vào nhưng không áp dụng cho đầu ra càng khiến các ngân hàng có điều kiện nâng cao tỉ suất biên lợi nhuận cho hoạt động tín dụng của mình (chênh lệch giữa lãi suất đầu vào và đầu ra). Chính vì vậy, lợi nhuận cao “ngất ngưỡng” hàng ngàn tỉ đồng của các ngân hàng bên cạnh sự thua lỗ của các doanh nghiệp là điều dễ hiểu.

            Đã từ lâu doanh nghiệp được coi là những khách hàng chung thủy, luôn có nhau trong hoạt động kinh doanh. Phồn thịnh của doanh nghiệp chính là sự thành công của ngân hàng. Mặc dù đã mở rộng các hoạt động dịch vụ, tư vấn nhưng thu nhập của ngân hàng hiện nay chủ yếu từ lãi vay. Tỉ lệ thu tín dụng trên bảng cân đối ngân hàng chiếm từ 70 đến 80% tổng thu nhập. Nói thế để thấy rằng, nguồn thu của ngân hàng phần lớn đến từ khách hàng là các doanh nghiệp. Thế nhưng, trong lúc này, các ngân hàng không những không chia sẽ khó khăn bằng mức lãi suất thấp mà còn tiếp tục mức lãi suất cao vào những tháng cuối năm nhằm tìm kiếm mức “lợi nhuận khủng”. Cách hành xử mang tính “ích kỷ tập thể” này đã đi ngược lại lý thuyết cộng sinh trong quan hệ kinh tế. Một chủ thể kinh tế mất đi sẽ ảnh hưởng đến sự tồn tại của chủ thể kinh tế khác, doanh nghiệp yếu kém, đổ bể dây chuyền sẽ tác động mạnh đến sức khỏe của ngân hàng.

            Một câu hỏi được đặt ra, nếu doanh nghiệp kinh doanh không đủ để thanh toán nợ nần, các ngân hàng liệu có thể tồn tại trong bao lâu nữa ? Và như thế, câu chuyện “trẫm chết, chúa cũng băng hà” là điều không thể tránh khỏi. Vì lợi ích của toàn xã hội, không có nào khác là các ngân hàng phải chia sẽ lợi nhuận bằng cách nhanh chóng hạ lãi suất cho vay về điểm hợp lý nhất để vực dậy nền kinh tế theo chủ trương của Chính phủ.

            Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA) cho biết, sản xuất  thép năm 2011 có mức tăng trưởng âm từ 10-12% so với năm 2010. Lượng tiêu thụ giảm mạnh, tồn kho lớn, nợ vay chồng chất , các doanh nghiệp thép đang đối mặt với thua lỗ và đứng trước nguy cơ bị phá sản.

             NHỮNG NHÀ MÁY THÉP ĐANG “ẨN MÌNH CHỜ CHẾT”.

            Bất động sản đóng băng, lượng thép tiêu thụ giảm nên tồn kho thép tại Việt Nam khá lớn. Một số doanh nghiệp đã xác nhận, tồn kho thép hiện nay có thể tăng gấp đôi so với năm trước. Theo Hiệp hội thép Việt Nam (VSA), trong quý 3/2011 vừa qua, sản lượng thép tiêu thụ tiếp tục giảm mạnh khiến lượng hàng tồn kho tăng lên. Cụ thể, trong tháng 8, sản lượng tiêu thụ 480.000 tấn, nhưng tháng 10 giảm xuống còn khoảng 300.000 tấn, vì vậy lượng tồn kho tăng lên gần 500.000 tấn, gấp đôi so với lượng tồn kho thông thường. Tính đến hết tháng 11 tồn kho lên đến 365.000 tấn, trong khi mức tồn kho bình quân hàng năm chỉ khoảng 250.000 tấn.

            Hai thị trường nhập khẩu chính của Việt Nam là Nhật Bản và Trung Quốc tiếp tục giảm giá thép xây dựng nên trong nước xảy ra hiện tượng cạnh tranh không lành mạnh. Một số doanh nghiệp bán phá giá để “đẩy hàng”, nhiều đơn vị đã chào giá thấp hơn thị trường từ 200 - 300 nghìn đồng/tấn. Năm 2011, Hiệp hội thép Việt Nam dự báo công suất thép cán cả nước đạt khoảng 9 triệu tấn, sức tiêu thụ dự kiến chỉ ở mức 5,6 triệu tấn, giảm khoảng 10% so với năm 2010. Bước sang năm 2012, ngành thép trong nước đặt kế hoạch sản xuất khoảng 9,8 triệu tấn, tăng 4% so với 2011 và tiêu thụ thép dự kiến chỉ tăng ở mức 4% so với năm 2011. Theo VSA, vào thời điểm hiện tại, chưa có doanh nghiệp nào tuyên bố phá sản. Tuy nhiên, theo ông Phạm Chí Cường, Chủ tịch Hiệp hội Thép Việt Nam, 20% doanh nghiệp thép đang rất khó khăn, cần phải tái cơ cấu nếu không muốn bị phá sản vào năm 2012.

            Theo thông tin từ Hiệp hội Thép Việt Nam, chi phí vốn cho sản phẩm thép quá cao, giá nguyên vật liệu, nhiên liệu, than, xăng dầu, điện… trong năm 2011 đều tăng trên 10%. Đầu tư công bị thắt chặt, bất động sản đóng băng, tiêu thụ thép giảm mạnh khiến khiến lượng thép tồn kho tăng cao. Mức tồn kho đến nay khoảng 500.000 tấn trong khi số lượng cho phép là  50% số lượng. Hầu hết, các nhà máy thép chỉ chạy khoảng 50 - 60% công suất thiết kế, một số hoạt động cầm chừng, thậm chí phải “rao bán” thiết bị, nhà xưởng để trả nợ ngân hàng trong năm 2012, các khoản lãi của doanh nghiệp kiếm được trong năm 2011 sẽ mất hết, chuyển qua thua lỗ, đình đốn và phá sản.

            PHÁ SẢN VÌ ĐẦU TƯ SAI !

            Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng điêu đứng của ngành thép hiện nay. Đó là sai lầm trong quyết định đầu tư, xây dựng nhà máy thép không theo quy hoạch dẫn đến cung vượt cầu. Cách đây không lâu, biết trước tình trạng này, Chính phủ đã quyết định tạm ngưng đầu tư thêm những nhà máy sản xuất thép, ngoại trừ những dự án nằm trong quy hoạch đã được duyệt. Thế nhưng do bị hấp dẫn bởi lợi nhuận cao của ngành thép, nhiều Bộ, Ngành và địa phương đã bỏ ngoài tai khuyến cáo này. Nhiều dự án mới không nằm trong quy hoạch nhưng vẫn được các cấp chức năng quyết định cho đầu tư.

            Theo số liệu của Bộ Công Thương, đến nay cả nước có 65 dự án thép có công suất thiết kế từ 100.000 tấn/năm trở lên. Trong đó, có đến 32 dự án không thuộc danh mục qui hoạch đã được cấp giấy chứng nhận đầu tư, tập trung ở các tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Hải Phòng, Thanh Hóa, Hải Dương… Tổng công suất thiết kế của 65 nhà máy này lên đến 26 triệu tấn/năm, vượt hơn 6 triệu tấn/năm so với nhu cầu tiêu thụ dự kiến của ngành thép đến năm 2020. Lượng thép tồn kho quá cao, nhiều doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh xuất khẩu thép sang Campuchia nhưng cũng không mấy khả quan, vì phải cạnh tranh quyết liệt với thép của Thái Lan và Trung Quốc tại thị trường này.

            Và như thế, các doanh nghiệp thép đang bắt đầu trả giá cho việc phớt lờ những khuyến cáo từ vài năm trước. Số liệu thống kê cho thấy, Viêt Nam có gần 30% doanh nghiệp ngành thép sử dụng công nghệ lạc hậu, hơn 40% doanh nghiệp sử dụng công nghệ ở mức trung bình, còn 20% doanh nghiệp sử dụng công nghệ tiên tiến. Thép ngoại sẽ là “ác mộng” khi hàng rào thuế quan được tháo dỡ đến năm 2017. Với thuế suất chung của khu vực là 0%, ngành thép sẽ không còn một đơn vị nào “sống sót” trước sức ép cạnh tranh của hàng nhập khẩu. Đó là chưa kể đến một số doanh nghiệp trong nước thay vì nhập khẩu thép phôi sẽ chuyển sang nhập thép thành phẩm làm cho thị trường sản xuất trong nước bị đình trệ.

            Số liệu kinh doanh quý III/2011 cho thấy, nhiều doanh nghiệp thép đã phải tự giảm chi tiêu kế hoạch năm 2011. Mức tiêu thụ của Công ty Gang thép Thái Nguyên chỉ bằng 70-71% kế hoạch năm nay. Lượng tiêu thụ thép của Tổng công Thép Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2011 đã giảm 2,7% so với cùng kỳ. Hiện có 50% đơn vị trong Tổng công ty Thép đạt 60% kế hoạch và 3 đơn vị bị lỗ, đây là mức giảm sút đáng kể trong những năm gần đây. Công ty Cổ phần Tập đoàn Thép Tiến Lên đã giảm mạnh nhiều chỉ tiêu của năm, đặc biệt lãi sau thuế thấp trên 60 % so mức trước đó. Lợi nhuận của Công ty Cổ phần Hữu Liên Á Châu chỉ còn 11 triệu đồng. Càng về cuối năm, các doanh nghiệp thép càng chồng chất khó khăn. Bài toán đầu ra đang chưa có lời giải. Các loại chi phí về lãi vay, kho bãi, vận chuyển, tiền lương,..cứ tăng lên vùn vụt khiến các chủ doanh nghiệp bắt đầu “sợ hãi” về một kết cục không mấy tốt đẹp của những “dự án thép”.

            THẢM KỊCH CỦA NHỮNG “MÓN NỢ  THÉP” !

            Việc vay nợ quá nhiều từ ngân hàng đã đẩy các nhà máy thép vào hai “hố đen”. Trước hết là công suất dư thừa do đầu tư mở rộng tràn lan trong khi kinh tế thế giới bị khủng hoảng khiến thị trường đầu ra không tốt như dự đoán. Tiếp theo là gánh nặng lãi vay ngân hàng kéo dài vượt sức chịu đựng của doanh nghiệp. Đặc biệt những dự án thép vay vốn dài trung, dài hạn chưa sử dụng hết công suất đang đứng trước nguy cơ vỡ nợ vì dòng tiền vào không đủ chi trả những kỳ hạn cam kết trên các hợp đồng tín dụng. Dường như biết trước những rủi ro sẽ xảy ra, vào thời điểm này, các ngân hàng bắt đầu kiểm soát chặt các hoạt động cho vay vì sợ xảy ra hiện tượng “đảo nợ” (doanh nghiệp vay vốn lưu động để thanh toán các kỳ hạn của những món vay trung, dài hạn trước đó) hoặc vay vốn để trả lãi, một trong những hành vi nghiêm cấm được quy định trong Luật các Tổ chức Tín dụng.

            Tất cả điều ấy đã dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán của những khoản nợ đến hạn. Bởi thế, để tự cứu mình, các ngân hàng buộc phải cơ cấu lại kỳ hạn, áp dụng biện pháp thu nợ dần Có thể nói, đây là một trong những nguyên nhân khiến cho nhiều ngân hàng  phải “ngoảnh mặt” không muốn cho các doanh nghiệp thép tiếp tục vay vốn

            Trên thực tế, một số doanh nghiệp ở khu vực phía Bắc do vay quá nhiều vốn nhưng kinh doanh không hiệu quả nên bị ngân hàng đưa vào tình trạng kiểm soát đặc biệt. Tại Hải Phòng, công ty cổ phần thép Vạn Lợi ngừng sản xuất để lại nhiều khoản nợ xấu tại 6 ngân hàng, nợ tiền điện hơn 11 tỉ đồng, nợ BHXH gần 7 tỉ đồng…. Trước tình hình bi đát như vậy, công ty phải bán nhà máy cho Công ty Thép Việt Úc để thanh toán nợ nần. Tương tự như vậy, công ty thép Đình Vũ lỗ liên tục trong mấy năm qua, tình hình vẫn chưa có dấu hiệu sáng sủa mặc dù đã chuyển nhượng đến 70% cổ phần cho một tập đoàn Úc. Công ty cổ phần Thép Cửu Long Vinashin cũng đang đàm phán để bán lại cho một doanh nghiệp khác,…

            Một chi nhánh một ngân hàng thương mại lớn đã cho một doanh nghiệp thép vay gần 250 tỉ đồng và trên 3,4 triệu USD. Dư nợ nay đã chuyển sang nhóm 5 (nợ có khả năng mất vốn) nhưng ngân hàng vẫn không dám thực hiện các thủ tục phát mãi vì thiết bị lạc hậu, cũ kỹ và giá cao. Một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng này sự chủ quan trong công tác thẩm định cho vay, kiểm tra các thiết bị nhập khẩu. Nếu phát mãi, những “đống sắt gĩ” đó sẽ được bán như thế nào để thanh toán nợ vay ngân hàng ?

            Nếu lãi suất ngân hàng không giảm, đầu ra không được cải thiện, thép ngoại liên tục giảm giá, các doanh nghiệp thép sẽ đối mặt với thua lỗ và có nguy cơ mất khả năng thanh toán. Tất nhiên, nợ xấu ngân hàng trong lĩnh vực sản xuất và kinh doanh thép sẽ gia tăng. Một kịch bản mà cả ngân hàng lẫn doanh nghiệp thép đều không muốn xảy ra trong tương lai.

               Hội nghị tổng kết hoạt động ngân hàng năm 2011 (26/12) tại Đà Nẵng đã nêu được một chủ đề “nóng”. Đó là kiến nghị Ngân hàng Nhà nước (NHNN) thực hiện trần lãi suất cho vay trong hoạt động tín dụng. Thật ra, việc giới hạn tối đa một mức lãi suất cho vay đã được chúng ta thực hiện cách đây 3 năm để giúp các doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong giai đoạn khó khăn. Chính vì thế, vệc “neo” mức lãi suất quá cao của các các ngân hàng thương mại (NHTM) như hiện nay đã trở nên “vật cản”cho việc thực thi các chính sách chống suy giảm kinh tế.

               KHÔNG CÓ LÝ DO “NEO” MỨC LÃI SUẤT CAO.

            Chỉ số giá tiêu dùng giảm trong nhiều tháng, giá vốn của các NHTM thấp do áp dụng trần lãi suất huy động 14% trong một thời gian dài, lợi nhuận của các doanh nghiệp không đủ để trả lãi vay. Đó là những lý do cơ bản để các ngân hàng điều chỉnh mức lãi suất cho vay xuống mức hợp lý trong giai đoạn hiện nay.

            Theo thông lệ quốc tế, ngân hàng sẽ có lời khi lãi suất cho vay cao hơn lãi suất huy động vốn từ 2%-2,5%. Thế nhưng, tại Việt Nam, với lãi suất huy động 14%/năm từ nhiều tháng nay, các NHTM đều áp dụng mức lãi suất cho vay phổ biến từ 19% đến 21%, cao hơn lãi suất đầu vào từ 5% đến 7%. Đây chính là những nghịch lý của thị trường tiền tệ. Điều đáng chú ý, trong các hợp đồng tín dụng trung dài hạn, một số ngân hàng hiện đang áp dụng công thức thả nổi (floating) với mức  chênh lệch cố định +6%. Điều này có nghĩa rằng, trong bất cứ tình huống nào, lãi suất cho vay vẫn lớn hơn lãi suất huy động 6%/năm.

            Một vấn đề đáng quan tâm là lãi suất liên ngân hàng hiện nay chưa thật sự ổn định. Do trần lãi suất huy động bị kiểm soát chặt nên các ngân hàng nhỏ vay trên thị trường để bù đắp thanh khoản với mức lãi suất dao động từ 15% đến 20%. Chính vì thế, do giá thành đầu vào quá cao, các ngân hàng đã không còn quan tâm đến việc hạ lãi suất cho vay. Về phía khách hàng, các doanh nghiệp đang khát vốn thật sự, nợ nguyên vật liệu và chi trả lương công nhân vào dịp cuối năm đã đến gần. Họ không còn con đường nào khác đành phải vay với lãi suất cao, chấp nhận lỗ để duy trì sản xuất kinh doanh.  

            Tại một Hội nghị tổng kết công tác thuế năm 2011, Thứ trưởng Bộ tài chính Hoàng Anh Tuấn cho biết, tổng nguồn vốn chủ sở hữu của các doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) khoản 320 nghìn tỉ đồng, nguồn vốn đi vay lên đến 1,1 triệu nghìn tỷ đồng, 1 đồng vốn chủ sở hữu phải cõng gần 4 đồng vốn vay. Tổng lãi vay phải trả hàng năm của các DNVVN ước tính 220 nghìn tỉ đồng. Trong khi đó, lợi nhuận sau thuế của khu vực kinh tế này chỉ có 75 nghìn tỉ đồng. Đây là cái khó nhất của doanh nghiệp hiện nay.

            Nói thế để thấy rằng, lợi ích kinh tế đã bị chi phối bới việc áp dụng mức lãi suất cho vay quá cao. Khách hàng, người vay vốn chưa thể thỏa thuận một mức lãi suất hợp lý cho sản xuất kinh doanh. Vì chờ đợi quá lâu việc giảm lãi suất cho vay trong khi lãi suất chỉ còn 14%, một giám đốc doanh nghiệp đã bức xúc: “Với lãi suất vay vốn từ 19%- 20%/năm, lợi nhuận chúng tôi có được chỉ đủ để trả lãi cho ngân hàng” .

            Nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, thị trường đầu ra của doanh nghiệp đang gặp khó khăn bởi thị trường tiêu thụ ế ẩm, hàng tồn kho tăng. Lãi suất vay vốn quá cao trong một thời gian dài sẽ  khiến hàng ngàn đơn vị phải đối mặt với nguy cơ phá sản. Chính vì thế, việc giảm lãi suất cho vay đã trở nên “khẩn cấp” để bảo vệ an toàn hoạt động cho doanh nghiệp và cả hệ thống ngân hàng.

            Mới đây, tại Hội nghị triển khai nhiệm vụ ngành ngân hàng năm 2012, Chính phủ  đã chỉ đạo giảm lãi suất cho vay là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của hệ thống ngân hàng. Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã yêu cầu NHNN phải nhanh chóng giảm lãi suất vì lạm phát 5 tháng đầu tăng thấp bình quân đều dưới 1%, chúng ta hoàn toàn có thể đưa LS về mức hợp lý với lạm phát bằng cơ chế từ thị trường chứ không phải mệnh lệnh hành chính.

              CẦN NHỮNG QUYẾT SÁCH CỤ THỂ VÀ THẬN TRỌNG

            Việc áp dụng trần lãi suất cho vay với độ giảm dần là hướng đi đúng nhằm vực dậy nền kinh tế. Tuy nhiên, thời điểm nào để ra chính sách phải được tính toán kỹ, cân nhắc với một lộ trình thận trọng, nhất là trong thời điểm nhạy cảm như hiện nay. Có lẽ vì thế mà ông Tai Hui, Trưởng bộ phận Nghiên cứu Kinh tế Đông Nam Á của Ngân hàng Standard Chartered nhận định, đợt giảm lãi suất đầu tiên sẽ được thực hiện trước quý II/2012, bởi nếu giảm quá sớm với mức giảm lớn, có thể thị trường sẽ hiểu sai thông điệp của cơ quan quản lý. Việc sớm hay muộn đều tùy thuộc vào diễn biến lạm phát trong  những tháng đầu năm 2012.

            Ngày 19/12 vừa qua, Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) đã  thông báo sẽ giảm lãi suất cho vay còn 14,5-15,5%/năm. Mức gỉam lãi suất “tiên phong” này được áp dụng để tài trợ cho kinh doanh hàng xuất khẩu, phát triển nông nghiệp, nông thôn, doanh nghiệp nhỏ và vừa, khắc phục bão lũ. Đây là một tín hiệu đáng mừng trong việc quá trình hạ dần lãi suất để đáp ứng những nhu cầu thiết thực của khách hàng vào những ngày giáp Tết.

            Tuy nhiên, một mình BIDV sẽ không thể nào hướng cả hệ thống đi theo được. Lãi suất áp dụng của BIDV chỉ gói gọn trong lĩnh vực nông nghiệp, nông thôn, xuất khẩu và tất nhiên kèm theo những điều kiện tiên quyết nên khó phát huy “công lực” cho cả nền kinh tế. Thật ra, các ngân hàng thương mại vẫn còn nhìn nhau để xem động tĩnh từ các ngân hàng bạn. Việc giảm lãi suất cho vay theo chỉ đạo chung đang còn dè dặt và cầm chừng. Trong những ngày cuối năm,  các ngân hàng sẵn sàng “neo” mức lãi suất cao để tận thu lãi, thực hiện quyết toán tài chính niên độ 2011 “đẹp” nhưng mong muốn.

            Quy định trần lãi suất huy động 14% đã cố định trong một thời gian dài và bộc  lộ nhiều nhược điểm. Điều này, khiến cho người ta nghĩ ngay đến việc bỏ quy định này và thay vào đó là quy định trần lãi suất cho vay. Một vấn đề được đặt ra, các ngân hàng phải áp dụng mức lãi suất như thế nào để phù hợp đặc điểm của khoản vay, quan hệ khách hàng, phương thức, thời hạn cũng như độ rủi ro của tùng món vay. Quy định trần lãi suất trong thời gian đến phải theo hướng ưu tiên cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ, một thành phần kinh tế rất quan trọng trong nền kinh tế. Bên cạnh đó, NHNN sẽ có một chế tài rõ ràng nhằm khắc phục những “chiêu lách” trong việc thực hiện trần lãi suất tương tự vào cuối năm 2008 như: Phí cam kết, phí thẩm định tài sản bảo đảm, phí thẩm định dự án vay, …. Những khoản phí này đã làm tăng lãi suất cho vay, gây khó khăn cho doanh nghiệp và khách hàng vay vốn.

            Việc giảm lãi suất chắc chắn sẽ không “ào ạt” vì liên quan đến chủ trương chống lạm phát của Chính phủ. Chỉ số giá tiêu dùng tháng 12 đã tăng 0,53% đẩy lạm phát cả năm 2011 lên mức 18,12%. Dấu hiệu này đã cho thấy chỉ số lạm phát năm 2012 là một ẩn số khó lường và có khả năng quay lại. Tại Hội nghị phát triển kinh tế xã hội và dự toán ngân sách Nhà nước năm 2012 (23/12) tại Hà Nội, Thủ tướng cho rằng, ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát chưa vững chắc. Nếu không nghiêm túc, không quyết liệt, kiên trì, đồng bộ thì lạm phát cao có thể quay trở lại. Lạm phát cao quay trở lại thì ổn định kinh tế vĩ mô bị đe dọa, dẫn tới đảo lộn tất cả mục tiêu, chỉ tiêu đã đề ra. Chính vì thế, giảm lãi suất sẽ được điều chỉnh giảm dần lãi suất xuống phù hợp với lạm phát hiện tại.

            Hơn bao giờ hết, các doanh nghiệp và khách hàng vay vốn đang trông chờ tín hiệu và quyết sách của NHNN về trần lãi suất cho vay. Chính sách tiền tệ phải linh hoạt trong từng thời kỳ nhằm mục tiêu ổn định và tăng trưởng kinh tế. Sự quyết đoán về chính sách tiền tệ đúng thời điểm sẽ có tính cộng hưởng và đem lại những lợi ích kinh tế và xã hội vô cùng lớn. Đó là mục tiêu mà Chính phủ và nhân dân đều mong đợi.

             Quy trình “chuyển giá” đã được các công ty kinh doanh xăng dầu “sáng tạo” và được thực hiện đều đặn. Điều đáng chú ý, phương pháp đó không hề vấp phải một sự “kháng cự” nào trong suốt một thời gian dài.           

            “Cuộc chiến” lãi - lỗ xăng dầu giữa Bộ Tài chính và Bộ Công Thương vào tháng 9/2011 đã có hồi kết. Điều đó có nghĩa rằng, theo số liệu kiểm toán, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đều “có lãi hoặc cơ bản là không lỗ”. Hay nói một cách khác, việc kêu lỗ của các đơn vị độc quyền kinh doanh xăng dầu chỉ là ngụy ngôn trong “thủ thuật chuyển giá” nhằm qua mặt các cơ quan chức năng.

            “Chuyển giá” được biết đến tại Việt Nam vào cuối thập niên 90. Về lý thuyết, “chuyển giá” là việc thực hiện chính sách giá cả đối với hàng hóa, dịch vụ và tài sản được chuyển dịch giữa các thành viên trong tập đoàn nhằm tối thiểu hóa số thuế phải nộp của các công ty có nhiều thành viên. Do vậy, “chuyển giá” đã được các nhà hoạch định chính sách tài chính Việt Nam xác định là một vấn đề cần quan tâm và kiểm soát khi thị trường xuất hiện ngày càng nhiều dấu hiệu “chuyển giá” trong các giao dịch kinh tế. Có thể nói rằng, văn bản pháp lý đầu tiên đề cập đến “chuyển giá” là Thông tư 74/1997/TT-BTC của Bộ tài chính hướng dẫn về thuế đối với nhà đầu tư nước ngoài. Sau này, Thông tư 117/2005/TT-BTC vào năm 2005  được xem là văn bản pháp lý điều chỉnh một cách khá chi tiết về các biện pháp chống “chuyển giá” tại Việt Nam.

            “Chuyển giá” trong kinh doanh xăng dầu được hiểu nôm na là công ty “mẹ” sinh ra nhiều công ty “con” (trong đó có cổ phần lớn của “mẹ”). “Mẹ” hy sinh bán giá hời, rẻ mạt (chiết khấu cao) để các “con” kinh doanh có lợi nhuận. “Con” càng có lãi, “mẹ” càng được “chia chác” nhiều thông qua cổ tức hàng năm. “Mẹ” chỉ việc là hô hoán lên cho bàn dân thiên hạ biết là “mẹ” kinh doanh xăng dầu lỗ hàng ngàn tỉ đồng. Do vậy, “mẹ” không phải nộp thuế cho Nhà nước một đồng nào. “Mẹ” báo cáo với các cấp quản lý rằng, “mẹ” đã vất vả và hy sinh trong nhiệm vụ phân phối xăng dầu đến người tiêu dùng với giá cả hợp lý ?.

            Thế đấy ! Quy trình “chuyển giá” đã được các công ty kinh doanh xăng dầu “sáng tạo” và được thực hiện đều đặn. Điều đáng chú ý, phương pháp đó không hề vấp phải một sự “kháng cự” nào trong suốt một thời gian dài.

            Câu chuyện chi hoa hồng cao ngất ngưỡng cho các cửa hàng, đại lý xăng dầu của các công ty xăng dầu đầu mối đã được các phương tiện thông tin đại chúng đăng tải và phân tích trong mấy ngày nay. Nhiều ý kiến tranh cãi và phản biện. Có người cho rằng, việc chiết khấu như vậy không thể gọi là “chuyển giá”. Tuy nhiên, về mặt bản chất, đó chính là động tác “chuyển giá” dưới một hình thức khác nhằm lách thuế, vụ lợi trong kinh doanh. Cách thức này đã tác động lớn đến giá bán lẻ xăng dầu trong thời gian qua. Tổng công ty xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) chiếm 60% thị phần, có 42 công ty thành viên, 4.000 đại lý trên toàn quốc, trong đó có 2.200 cửa hàng trực thuộc. Các đơn vị này thường có cổ phần của Petrolimex với tỉ lệ cổ phần chi phối lên đến 51%. Nếu các đơn vị thành viên này có lãi, mặc nhiên Petrolimex có lợi. Điều này minh chứng vì sao Petrolimex đã chi chiết khấu cao hơn so với quy định của Bộ tài chính. Số liệu kiểm tra cho biết, các khoản chi phí và chiết khấu ở mức 600 đồng/ 1lít xăng. Tuy nhiên, trên thực tế, các doanh nghiệp đã chi cho đại lý lên tới 1.100-1.200 đồng. Riêng Petrolimex áp dụng mức hoa hồng cho đại lý là 860 đồng/1lít. Chính vì thế, số lỗ do chi hoa hồng cao hơn định mức của Petrolimex lên tới 516 tỷ đồng. Khoản lỗ này đã được “đánh tráo” giữa các đơn vị kinh doanh xăng dầu qua công cụ “chuyển giá”.

            Dư luận đang bức xúc ! Các cổ đông của công ty thành viên, đại lý xăng dầu được hưởng lợi tức “béo bở” nhưng tiêu dùng bị thiệt hại. Nhà nước thất thu thuế, người dân mất niềm tin vào các doanh nghiệp. Hệ lụy xã hội về đạo đức kinh doanh vô cùng lớn. Những câu hỏi được công luận đặt ra, tại sao những vi phạm như thế lại kéo dài trong một thời gian dài ? Ai là người chịu trách nhiệm cá nhân để xảy vụ việc? Hệ thống quản lý, điều hành, phân phối có những bất cập nào? Sau đợt thanh kiểm tra, chúng ta phải làm gì để ngăn chặn hiệu quả những hành vị gian lận ?  Đó chính là những câu hỏi cần phải được trả lời rõ ràng trước Nhà nước và nhân dân. Những vi phạm trong quản lý kinh tế, hành vi gian lận, cạnh tranh không lành mạnh phải bị xử phạt nghiêm minh.

            Làm giàu nhưng không trái đạo lý. Làm giàu có trách nhiệm với bản thân mình, cộng đồng và đất nước. Đó không chỉ là  trách nhiệm đạo đức mà còn là trách nhiệm xã hội. Để ý thức được điều này, các doanh nghiệp phải tự điều chỉnh các hoạt động kinh doanh của mình sao cho phù hợp với những đòi hỏi của chuẩn mực pháp lý và đạo đức. Kinh tế thị trường phải hướng tới lợi nhuận chính đáng và chân thiện. Những ai biết tôn trọng  khách hàng, đạo lý, lấy chữ tín làm đầu mới có hy vọng thành đạt trên thương trường nội địa và quốc tế. Thế giới rộng lớn và đầy tiềm năng, đó chính môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp tìm kiếm lợi nhuận, không chỉ cho riêng mình mà còn cho đất nước và sự phát triển chung của xã hội. Hơn bao giờ hết, các doanh nghiệp xăng dầu hãy gạt bỏ những lợi ích cục bộ, cá nhân để bảo vệ lợi ích của người dân nhằm duy trì một môi trường cạnh tranh lành mạnh và bình đẳng.

   

        Những kiểu rao hàng như thế này cũng đủ cho chúng ta thấy, bất động sản đã đến thời phải đi “bán dạo” bằng nhiều cách từ đường phố cho đến các phương tiện thông tin liên lạc.

            “Xả nhà thế chấp” giá rẻ tại các ngân hàng, nhắn tin hoặc gọi trực tiếp để rao bán đất phân lô, phát tờ rơi, mời thăm quan dự án đô thị,…là những “chiêu” bán hàng thời ế ẩm của bất động sản. Càng đến cuối năm, mọi nhu cầu về nhà đất trở nên “dửng dưng” trước những thông tin mời chào của các “đại gia” kinh doanh bất động sản.

            NHỮNG KIỂU RAO BÁN TRÊN ĐƯỜNG PHỐ

            Qua rồi cảnh “rỉ tai” nhau về các dự án sắp triển khai để mua bán trên giấy, người có nhu cầu nhà đất bây giờ được tiếp thị đến tận nơi. Nhắn tin, gọi điện thoại trực tiếp (không hiểu vì sao biết số điện thoại) là một cách mời chào để rao bán từng lô đất, căn hộ. Thời gian qua, có nhiều người bị làm phiền bởi những cuộc gọi “ngọt ngào” mời tham gia khảo sát, thăm quan các khu đô thị đã hoàn thành phần cơ bản (đường, cống, điện, nước,..). Người dân ở các đô thị lớn, khi đi làm về, luôn thấy những tờ rao vặt được “quẳng” vào nhà, nội dung ghi đầy đủ thông tin về dự án, mức giá, tiến độ thanh toán, tiến độ bàn giao...Nhiều khi, dự án tiếp thị nằm ngoài địa bàn sinh sống, rất xa với nhu cầu thật của người dân.

            Mới đây nhất, trên đường phố đông dân cư của Đà Nẵng, khách đi đường dễ dàng nhận ra những băng rôn lớn rao bán đất nền phân lô của khu dân cư Phú Lộc An (Hòa Minh-Đà Nẵng) của Công ty Cổ phần bất động sản điện lực Miền Trung (EvnLand Central) với giá 571 triệu đồng/1 lô. Trước đó, khu đô thị biển Phương Trang – Vịnh Đà Nẵng của Công ty Cổ phần bất động sản Phương Trang, khu đô thị Liên Chiểu của Công ty Cổ phần dây cáp điện Tân Cường Thành tại Thành phố Đà Nẵng,… cũng được rao bán bằng những tờ phướng trong ngày khởi công. Giá cả công khai đến mức người có nhu cầu có thể xem ngay trên những tờ quảng cáo trên những trụ điện, ngã tư và bên cạnh các quán café cóc trên đường phố. Chưa bao giờ, nhà đất được tiếp thị một cách “hoàng tráng” đến như vậy. Và dĩ nhiên, khách hàng sẽ được đón tiếp hơn cả thượng đế. Điều này, vào những năm bất động sản cao ngất ngưỡng, chúng ta có nằm mơ cũng không thấy được.  

            Điều khó chịu nhất là những người sử dụng điện thoại thường xuyên nhận hàng chục tin nhắn tiếp thị bất động sản ở Bình Dương, Thủ Đức, Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh thành lân cận. Có thể nêu ra đây những tin nhắn điển hình của một vài dự án nằm xa người nhận hàng ngàn cây số, đơn cử như: “Căn hộ cao cấp ngay trung tâm quận Thủ Đức – TPHCM, thiết kế độc đáo, tiện ích đầy đủ, kế bên làng đại học, bệnh viện, cách khu du lịch Suối Tiên 10 phút. Phương thức thanh toán linh hoạt chia làm 36 đợt. Liên hệ số điện thoại: 0935.455.….”,  hoặc đại loại “ Mời anh (chị) lúc 8h30 ngày…tháng…năm 2011 đến tại 120D1 dự hội nghị khách hàng rút thăm trúng thưởng và công bố dự án đất nền giá rẻ Khu du lịch Đại Nam, cạnh Trung tâm thương mại, giá rẻ từ 1,7 triệu/m2. Liên hệ số điện thoại: 0916.904….” Những kiểu rao bán như thế này cũng đủ cho chúng ta thấy, bất động sản đã đến thời phải đi “bán dạo” bằng nhiều cách từ đường phố cho đến các phương tiện thông tin liên lạc.

            GIÁ “RỚT” ĐẾN ĐÁY ?

            Có thể nói rằng, giá chào bất động sản ngay thời điểm này rẻ hơn 30% so với đầu năm. Đất nền dự án Khu đô thị Liên Chiểu – Đà Nẵng của Cổ phần dây cáp điện Tân Cường Thành giá khuyến mãi cuối năm 634 triệu/1 lô 80m2. Đất nền tại khu đô thị số 3 Điện Nam – Điện Ngọc (cách TP Đà Nẵng 10 km) của chủ đầu tư Vinaconex giá từ 3,2 – 3,4 triệu/ m2 cộng với khuyến mãi cuối năm 1 chỉ vàng SJC cho một giao dịch thành công. Đất Khu Đô thị Sinh thái Golden Hills – Đà Nẵng cũng “rớt” xuống 3,2 triệu/m2. Giá Khu đô thị Phú Mỹ - Quảng Ngãi cũng được HUD (Tổng công ty đầu tư và phát triển nhà và đô thị) rao bán với giá 4,5 triệu/m2. Tại TP. HCM, dự án Anh Tuấn Garden năm ở mặt tiền đường Lê Văn Lương thuộc huyện Nhà Bè có giá 7,7 triệu/m2 cho một nền nhà phố từ 120-180m2. Dự án căn hộ Dream Town (Tây Mỗ - Từ Liêm- Hà Nội) chào bán 17,8 triệu đồng/m2. Dự án An Bình Tower – Hà Nội cũng “tung giá sốc” 1,3 tỉ đồng cho 1 căn hộ.

            Người ta dự đoán rằng sẽ có một “cuộc chiến” khốc liệt về giá cả của các chủ đầu tư khu đô thị, căn hộ cao cấp, trung bình và nhà ở cho người thu nhập thấp. Ông Peter, CEO của Indochina Capital cho rằng, tất cả phân khúc bất động sản ở Việt Nam đều trong tình trạng cung vượt cầu. Trước sự bùng nổ của nguồn cung, các nhà đầu tư đang tính toán lại giá cả cho phù hợp với mức tiêu thụ của đại đa số người dân. Đại diện một chủ đầu tư cho rằng, mặt bằng thu nhập của người dân còn thấp nên sức tiêu thụ sản phẩm bất động sản khá yếu. Khi mua nhà hoặc đất nền, người có nhu cầu thường dựa vào ngân hàng với lãi suất cao và nhiều thủ tục. Chính vì thế, các phân khúc thị trường bất động sản từ cao cấp đến bình dân sẽ đối mặt với vô vàn khó khăn trong năm 2012.

            Tình trạng cung vượt cầu của thị trường bất động sản sẽ “lộ diện” dần vào năm tới. Điều này có nghĩa rằng, giá sẽ tiếp tục “rớt” theo quy luật cung, cầu hàng hóa. Cho dù, nhà đầu tư cố “ghim hàng” để giữ giá nhưng sức chịu đựng lãi vay ngân hàng sẽ buộc họ phải hạ giá xuống để bán hàng ra. Và như thế, giá bất động sản vào những ngày cuối năm chưa phải là đáy thị trường, người có nhu cầu thật đang kỳ vọng trong năm 2012, thị trường sẽ xuống tới mức phù hợp với túi tiền và thu nhập của họ.

            KỊCH BẢN NÀO CHO NĂM 2012 ?

            Một nguồn tin mới cho biết, trung tuần tháng 12/2011, NHNN sẽ nhóm họp với các tổ chức tín dụng về chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho năm 2012. Có những dự đoán cho rằng, chính sách tiền tệ năm 2012 sẽ tiếp tục thắt chặt để đảm bảo mục tiêu kiềm chế lạm phát. Do vậy, tăng trưởng tín dụng trong năm đến vẫn được hạn chế dưới 20%, việc đóng, mở “van tín dụng” có thể căn cứ vào quy mô và chất lượng tài sản của từng ngân hàng: Nhóm ngân hàng có quy mô lớn hoặc nhỏ nhưng yếu sẽ có hạn mức tăng trưởng tín dụng là 10%, nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ là 25 - 30%, nhóm ngân hàng quy mô lớn và mạnh khoảng 17%".

            Có thể nói rằng, đây là điều mọi người quan tâm nhất. Trước những phỏng đoán về chính sách tiền tệ, giới đầu tư đã đưa ra nhiều kịch bản cho thị trường bất động sản trong năm tới. Có quan điểm cho rằng, với những gói kích thích kinh tế,  bất động sản sẽ bật dậy nhưng không sôi nổi bằng những năm về trước. Tuy nhiên, nhiều kinh tế gia kinh nghiệm và thân trọng nhận định, thị trường bất động sản sẽ tiếp tục trầm lắng  cho đến hết năm 2012.

            Tại văn bản số 8844/NHNN-CSTT ngày 14/11/2011, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã yêu cầu các ngân hàng loại 4 nhóm cho vay ra khỏi dư nợ phi sản xuất: Vay để sửa chữa nhà và mua nhà để ở, vay xây dựng nhà để bán, cho thuê đối với người thu nhập thấp, công nhân lao động tại các khu công nghiệp, vay xây dựng nhà ở cho công nhân khu công nghiệp, vay xây dựng các công trình, dự án phát triển nhà ở sắp hoàn thiện, sẽ được bàn giao và đưa vào sử dụng trước ngày 1/1/2012. Đầu tháng 12/2011, Thủ tướng Chính phủ đã có chỉ thị 2196/CT-TTg yêu cầu NHNN có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các địa phương rà soát, tiếp tục cho vay đối với các dự án bất động sản sẽ hoàn thành và có khả năng bán, thu hồi vốn đầu tư trong năm 2012. Đây có thể coi như đợt nới lỏng tiền tệ nhằm đáp ứng nhu cầu thiết thực của thị trường bất động sản trong thời gian đến.

            Cho dù NHNN “bật đèn xanh” nhưng thị trường trong những tháng cuối năm vẫn chưa có dấu hiệu khởi sắc. Các chuyên gia cho rằng, nguyên nhân chính do thị trường đầu cơ chiếm tỉ trọng cao so với nhu cầu thiết thực về nhà ở của người dân. Một động thái mới nhất  của Công ty Cổ phần Hoàng Anh Gia Lai (HAGL) được mọi người chú ý  là doanh nghiệp này đang thực hiện chiến lược giảm dần tỷ trọng doanh thu bất động sản trong tổng doanh thu của công ty. Dự kiến trong 3 năm tới, tỷ trọng doanh thu từ bất động sản của HAGL sẽ giảm xuống còn khoảng 20-25% tổng doanh thu. Trước đó, tỷ trọng doanh thu bất động sản của HAGL luôn ở mức cao như 77% năm 2009 và 62,6% năm 2010. Điều này cho thấy, các doanh nghiệp lớn đã nhìn thấy bối cảnh nền kinh tế cũng như triển vọng chưa sáng sủa của thị trường bất động sản trong thời gian đến.

            Chủ đầu tư muốn giảm giá, đẩy hàng cắt lỗ để trả nợ vay ngân hàng. Người có nhu cầu đang chờ giá “rớt” tiếp tới mức có thể mua được. Kẻ đầu cơ sẽ không còn cơ may “lướt sóng hái tiền” một lần nữa do ngân hàng không cho vay những đối tượng này. Cung cầu gặp nhau, người có nhu cầu sử dụng nhà ở sẽ có cơ hội sở hữu với một mức giá rẻ, hợp lý. Đó là kỳ vọng chính đáng của tất cả mọi người dân. Chúng ta có quyền hy vọng một bức tranh bất động sản tươi sáng, minh bạch và đầy triển vọng trong năm 2012.   

“Thật điên rồ, tất cả những ồn ào ở Hà Nội đều xoay quanh chuyện chứng khoán. Tôi không biết liệu có ai hiểu cái gì là giá trị của những công ty, song họ vẫn đang mua bán những tờ giấy”.  (Jonathan Pincus, một chuyên gia kinh tế của Liên Hợp Quốc tại Hà Nội, đã phát biểu trên tờ Thời báo Tài chính (The Financial Times) của Anh vào tháng 4/2007)

            Cho dù có vài “phiên xanh”, thị trường chứng khoán Việt Nam năm 2011 vẫn tràn ngập “màu đỏ”. Chỉ số VNIndex dưới 400 điểm, HNX–Index dao động mức 60 điểm. Sự sụt giảm giá trị cổ phiếu không còn là sự bất ngờ mà trở nên triền miên, nhiều cổ phiếu không còn sức gượng dậy. Nhà đầu tư bỏ sàn, thưa thớt dần, còn đó chỉ là niềm hy vọng mong manh. Sự khắc nghiệt của thị trường đã khiến cho nguồn nhân lực ngành chứng khoán  đứng trước cuộc chia ly trong thua lỗ và sát nhập.

                “BONG BÓNG” VỠ !

         Thu nhập sụt giảm, khách hàng vắng dần và cơ hội trong nghề ít đi là những nguyên nhân cơ bản cho sự “ra đi” hàng loạt từ nhân viên đến sếp tại các công ty chứng khoán. Trong những tháng gần đây, lãnh đạo bộ phận nhân sự nhiều công ty chứng khoán đã tiến hàng các cuộc thanh lọc, cắt giảm nhân sự.

          Câu chuyện “chứng khoán thời thượng”, “nghề hot”, “lên sàn hái tiền” đã trở thành dĩ vãng của một thời vào những năm (2006-2007). Lúc bấy giờ, làn sóng đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt Nam diễn ra ồ ạt trước sự ngạc nhiên của các tổ chức tài chính quốc tế. Chúng ta còn nhớ rõ lời phát biểu của Jonathan Pincus, một chuyên gia kinh tế của Liên Hợp Quốc tại Hà Nội được đăng lại trên Thời báo Tài chính (The Financial Times) của Anh vào tháng 4/2007:  “Thật điên rồ, tất cả những ồn ào ở Hà Nội đều xoay quanh chuyện chứng khoán. Tôi không biết liệu có ai hiểu cái gì là giá trị của những công ty, song họ vẫn đang mua bán những tờ giấy”. Bất chấp sự cảnh báo và lo sợ của những chuyên gia kinh tế, các nhà đầu tư Việt Nam vẫn lao vào như “thiêu thân” đưa chỉ số Vn-Index đạt đỉnh 1.170,67 điểm, HASTC-Index chạm mốc 459,36 điểm vào ngày 12/3/2007. “Bong bóng” được thổi lên, giá các cổ phiếu “phi mã” và đắt như tôm tươi: SJS (728.000đồng/CP), FPT (665.000đồng/CP), DHG (394.000đồng/CP), REE (285.000đồng/CP), SSI (255.000đồng/CP), SAM (250.000đồng/CP), KDC (246.000đồng/CP), VNM (212.000đồng/CP), ACB (292.000đồng/CP)…

           Sự đổ vỡ không tránh khỏi đã diễn ra ngay sau đó, chỉ số Vn-Index bắt đầu lao dốc không phanh. Các nhà đầu tư Việt Nam tháo chạy hoảng loạn suốt những tháng cuối năm 2007 và cả năm 2008. Năm 2011, thị trường tụt áp và èo uột, các cổ phiếu rẻ hơn “mớ rau ngoài chợ” kéo theo sự ra đi của hàng loạt nhà đầu tư.

          Đến hôm nay, chỉ số Vn-Index dưới 400 điểm, HNX–Index loanh quanh mức 60 điểm. Thời oanh liệt của các cổ phiếu “blue chip” không còn nữa: SJS (21.000đồng/CP, FPT (50.000đồng/CP), DHG (58.000đồng/CP), REE (12.000đồng/CP), SSI (17.000đồng/CP), SAM (5.000đồng/CP),  ACB (20.000đồng/CP),…Rất nhiều cổ phiếu  giá rất “bèo”, mã TRI của công ty cổ phần nước giải khác Sài Gòn giá 2.000đồng/1cổ phiếu,. mã VKP của công ty cổ phần nhựa Tân Hóa chỉ khoảng trên 1.100 đồng/1 cổ phiếu ! 

           Tiền đầu tư “bốc hơi” !

             THUA LỖ VÀ MẤT THANH KHOẢN 

          Căn cứ vào kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2011 của các công ty chứng khoán niêm yết, sàn HOSE  có 70% công ty chứng khoán niêm yết thua lỗ. Trong đó, 18 công ty lỗ trên 1.350 tỷ đồng, 12 công ty chứng khoán có tỷ lệ vốn khả dụng dưới 180%, riêng  5 công ty chứng khoán có tỷ lệ này dưới 120%, mức có thể bị đưa vào diện kiểm soát đặc biệt.

          Đáng chú ý, Công ty chứng khoán BIDV (HOSE: BSI) với mức lỗ trong quý III/2011 lên tới gần -135 tỷ đồng. Theo báo cáo của doanh nghiệp, khoản lỗ này chủ yếu do chi phí hoạt động kinh doanh tăng gần 5 lần so với cùng kỳ 2010 (lên tới gần 195 tỷ đồng) trong khi doanh thu thay đổi không đáng kể. Tính lũy kế từ đầu năm, công ty này lỗ 129 tỷ đồng do có lãi trong 6 tháng đầu năm. Mức lỗ này vẫn còn thấp so với  mức lỗ của Công ty chứng khoán Sài Gòn - Hà Nội (HNX: SHS) là -382 tỷ đồng. Đây là doanh nghiệp lỗ nặng nhất trong những công ty chứng khoán niêm yết sau 9 tháng. Tương tự như trường hợp của Chứng khoán BIDV, khoản lỗ của SHS chủ yếu do chi phí tăng mạnh (chủ yếu là chi phí dự phòng kinh doanh chứng khoán và dự phòng cho các khoản phải thu khó đòi, tăng hơn 200 tỷ đồng) trong khi doanh thu thậm chí còn giảm so với năm 2010.

          Bên cạnh đó, thị trường chứng khoán đã xuất hiện tình trạng mất thanh khoản tạm thời tại công ty chứng khoán SME (SMES - mã SME). Mới đây, ngày 5/12/2011, SMES lại mất khả năng thanh khoản khoảng 3 tỷ đồng. Trước đó khoảng 1 tháng cũng đã xảy ra tình trạng giao dịch của nhà đầu tư bị hủy do SMES không thanh toán tiền cho Trung tâm lưu ký chứng khoán với quy mô mất thanh khoản khoảng 1,5 tỷ đồng.

          Do vậy, ngày 6/12/2011, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX) đã quyết định đình chỉ hoạt động giao dịch của công ty này  trên cả thị trường niêm yết và cả thị trường UPCoM trong vòng 1 tháng (từ 7/12/2011 đến 7/1/2012). Cùng ngày, Trung tâm lưu ký chứng khoán cũng đình chỉ hoạt động thanh toán bù trừ giao dịch với SMES trong khoảng thời gian trên. Đồng thời, theo yêu cầu của VSD, SMES phải hoàn trả đầy đủ gốc đã vay của Quỹ hỗ trợ thanh toán và lãi phát sinh trong 10 ngày làm việc kể từ 7/12. SMES  phải đền bù thiệt hại phát sinh nếu có cho khách hàng và các thành viên liên quan do việc mất khả năng thanh toán giao dịch. Ngay sau các quyết định trên, HNX cũng có quyết định đưa cổ phiếu của CTCP Chứng khoán SME vào diện bị kiểm soát và cổ phiếu này chỉ được giao dịch trong phiên Thứ Sáu hàng tuần kể từ ngày 07/12/2011.

          Nói thế để thấy rằng, nguy cơ sụp đổ của các công ty có thể xảy ra cho dù hậu quả không nghiêm trong bằng ngân hàng. Hàng ngàn khách hàng, hàng ngàn tỷ đồng đầu tư trên thị trường chứng khoán sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Thời gian vừa qua, các phương tiện thông tin đại chúng đã nói nhiều đến chủ trương sáp nhập hai sàn chứng khoán tại Hà Nội và TP HCM. Phương án này sẽ thổi một luồng sinh khí mới cho sự đổi mới toàn diện thị trường chứng khoán Việt Nam. Và như thế, sau khi khởi động tiến trình tái cấu trúc ngân hàng, các công ty chứng khoán sẽ tiến hành hợp nhất trong chương trình tái cơ cấu kinh tế.

              LỜI CHIA TAY NHÂN SỰ

           Dường như biết trước thời thế, giới chứng khoán từ nhân viên đến sếp lần lượt bỏ việc chuyển qua nghề khác.So với cuối năm ngoái, số lượng nhân viên của chúng khoán năm nay giảm rất nhiều. Hiện tại, trên 2 sàn HoSE và HNX đã có 17/27 công ty chứng khoán đang niêm yết (chiếm gần ¼ số lượng các CTCK) đã công bố số nhân sự sụt giảm. Đến hết quý III/2011, tổng số nhân sự làm việc tại 17 công ty này là 3.417 người, giảm 370 người, tỉ lệ giảm 9,8%. Riêng SSI giảm gần 130 người còn SBS cũng giảm hơn 90 người. Đây chỉ là số liệu của 17 công ty đã báo cáo, nếu nhân rộng ra khoảng 100 công ty chứng khoán đang hoạt động, tổng số nhân sự bị cắt giảm trong năm 2011 sẽ rất nhiều.   

           Một giám đốc môi giới kỳ cựu tại một công ty chứng khoán đã nói lời chia tay từ mấy tháng nay để chuyển sang mở một công ty chuyên sản xuất lạc rang, tìm lại cảm giác  bình yên và thanh thản. Vài người với tấm bằng thạc sĩ quốc tế rất tâm huyết trong ngành chứng khoán cũng trở nên chán nản vì bị cắt giảm lương gần tới một nửa. Một vị tiến sĩ, trưởng bộ môn Tài chính – Ngân hàng tại một trường Đại học dân lập quốc tế, nguyên một giám đốc khối phân tích tại một công ty chứng khoán lớn chỉ ra nguyên nhân bỏ việc. Trước đây, lãnh đạo cao cấp tại các công ty chứng khoán có mức thu nhập rất cao tương đương với ngành ngân hàng, chưa kể thưởng, thu nhập hàng tháng lên lên đến hàng trăm triệu đồng. Thời chứng khoán hưng thịnh, lương “phần cứng” của các giám đốc từ 30 đến 50 triệu đồng/tháng. Thế nhưng từ khi thị trường lâm vô cảnh chợ chiều, sức cầm cự của các công ty chứng khoán nhỏ yếu dần, người ta tìm mọi cách cơ cấu lại bộ máy, một lãnh đạo phải kiêm nhiệm thêm vài vị trí, gây sức ép doanh thu khiến cho các nhân sự lãnh đạo còn lại tự rút lui

          Do không kham nổi lương, các công ty chứng khoán đã khuyến khích nhân viên tự nguyện nghỉ việc, chuyển ngành. Ai nộp đơn nghỉ việc sẽ được trợ cấp từ 0,5 đến 1 tháng lương tùy theo thời gian công tác. Người còn lại sẽ xem xét năng lực và chuyển làm nhân viên môi giới với mức lương cứng khoảng 2,5 triệu đồng cộng với thu nhập hưởng theo doanh thu. Đến nay, top 10 công ty chứng khoán hàng đầu thị trường đã có khoảng 20-30% nhân viên nghỉ việc.

            Một đợt thống kê trực tuyến của VietnamWorks mới nhất cho biết, trong 3 tháng trở lại đây, nhu cầu nhân lực trong ngành chứng khoán sụt giảm khá mạnh. Nếu trong tháng 7/2011, chứng khoán thuộc trong top 5 của những ngành có mức tăng trưởng nhu cầu nhân lực cao thì vào những ngày cuối năm nhu cầu này giảm rõ rệt. Nguyên nhân cơ bản do doanh thu sụt giảm dẫn đến  kinh doanh lỗ không đủ chi trả lương.

            Trong bối cảnh thị trường chứng khoán ảm đạm như hiện nay, việc cắt giảm nhân sự được coi như cuộc cạnh tranh khốc liệt theo quy luật sinh tồn. Đây sẽ là cơ hội để các công ty chứng khoán “thanh lọc” và cắt giảm nhân sự. Những ai có năng lực sẽ tồn tại, kẻ yếu phải ra đi. Những người ngoài ngành đã từng đến với chứng khoán trong thời kỳ “bong bóng”, nay phải tìm cách trở lại “mái nhà xưa”.

           Một trong ba lĩnh vực trọng tâm cần thực hiện để tái cấu trúc nền kinh tế là cơ cấu lại hệ thống ngân hàng. Trên tinh thần đó, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã khẩn trương trình Chính phủ Đề án cơ cấu lại hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam. Vấn đề được đặt ra, quyền lợi của người gởi tiền sẽ ra sao trong lộ trình tái cấu trúc này ?

            Đầu tháng 3/2011, cụ thể vào ngày 3/3/2011, hầu hết các ngân hàng thương mại  bắt đầu hạ lãi suất tiết kiệm VND xuống 14% theo thông tư số 02/2011/TT-NHNN để bình ổn thị trường nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô và đảm bảo an sinh xã hội

            Hơn 6 tháng thực hiện, một số tổ chức tín dụng (TCTD) đã thực hiện không nghiêm, huy động tiết kiệm cao hơn quy định. Do vậy, NHNN đã ban hành Chỉ thị số 02/CT-NHNN ngày 7/9/2011 nhằm chấn chỉnh việc thực hiện quy định lãi suất huy động bằng đồng Việt Nam (VND) và đô la Mỹ (USD). Lần này, NHNN đã kiên quyết xử phạt các ngân hàng vi phạm nhằm tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng phục vụ sản xuất kinh doanh với mức lãi suất phù hợp. Trường hợp cách chức hàng loạt cán bộ chủ chốt tại Ngân hàng TMCP Phát triển nhà TP. HCM (HDBank) vừa qua là một trường hợp điển hình.

            Thế nhưng, kể từ đó, nguồn vốn VND tại các TCTD đã sụt giảm liên tục do người gởi tiền tìm kiếm các kênh đầu tư khác có lợi nhuận cao hơn. Theo số liệu của NHNN, tính đến 23/9/2011, tăng trưởng vốn huy động giảm 1,07% so với tháng 8 dù vẫn đạt mức tăng 9,82% so với cuối năm. Trong khi đó tín dụng đối với nền kinh tế cũng giảm 0,94% so với tháng trước và giữ mức tăng 8,16% so với cuối năm 2010. Sự sụt giảm này không nằm ngoài dự đoán khi NHNN mạnh tay xử lý tình trạng vượt trần lãi suất 14%. Và mới đây, trong một cuộc họp của Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, các ngân hàng đã đồng loạt kêu khó trong việc huy động vốn. Các Tổng giám đốc ngân hàng đã không giấu diếm sự sụt giảm này trước các phương tiện thông tin đại chúng.

            Với một bằng trần lãi suất tiết kiệm giống nhau (14%/năm) và không có bất kỳ một hình thức khuyến mãi bằng tiền nào khác đã khiến cho người rút tiền ở ngân hàng nhỏ gởi vào ngân hàng lớn. Thậm chí, nhiều ngân hàng lớn vẫn xảy ra hiện tượng rút tiền. Thời điểm căng thẳng nhất, cách đây gần 2 tháng, nhiều ngân hàng tưởng chừng rơi vào cảnh mất khả năng chi trả do khách hàng ồ ạt rút tiền. Các chủ nhà băng không dám trả lời hết tiền, nhiều ngân hàng phải giữ chữ tín bằng cách chấp nhận vay liên ngân hàng lãi suất 20-30% để thanh toán tiền gởi cho khách hàng. Theo thống kê của NHNN, lượng tiền gởi trong 2 tháng 9 và10/2011 đều sụt giảm liên tục. Bài học xương máu từ vụ án huy động vốn của “đại gia” Nguyễn Văn Mười Hai và sự đổ vỡ hàng loạt các Hợp tác xã tín dụng vào cuối thập niên 80 vẫn còn nguyên nỗi ám ảnh, sợ hãi mãi đến giờ. Nói thế để thấy rằng, sự lo ngại, cẩn trọng của những người có tài sản sẽ không thừa khi nền kinh tế thế giới và khu vực đang ngày càng bất ổn và suy giảm.

            Và gần đây, sau khi kết thúc kỳ họp Quốc hội (lần 2, khóa 13), thông tin về sự tái cơ cấu, sát nhập các ngân hàng lại rộ lên khiến cho một số người gởi tiền hoang mang về quyền lợi. Có một vài người không nắm được thông tin đã vội vàng rút tiền mua vàng hoặc đầu tư bất động sản khiến một số ngân hàng mất cân đối nguồn phải vay trên thị trường liên ngân hàng với giá “đắt đỏ”.

             Nguyên nhân từ đâu ?

            Thực trạng trên xuất phát từ việc người gởi tiền không hiểu bản chất của tái cấu trúc hệ thống ngân hàng. Nói một cách dễ hiểu, tái cơ cấu là làm cho nó mạnh lên, hiệu quả và an toàn hơn. Tái cấu trúc hoàn toàn không ảnh hưởng tiền gởi của khách hàng và tiết kiệm của người dân cho ở bất cứ ngân hàng lớn, nhỏ nào. Nếu quan tâm thời sự, chúng ta sẽ thấy rằng, trong các phiên chất vấn, Thống đốc Nguyễn Văn Bình cho biết NHNN đã cơ bản hoàn thành Đề án tái cấu trúc ngân hàng. Trong đó, Việt Nam phải có một hệ thống ngân hàng lành mạnh, đủ sức cạnh tranh trên thị trường thế giới, đa dạng về quy mô và đáp ứng được nhiều mục tiêu của nền kinh tế. Đặc biệt, Chính phủ vẫn tiếp tục chấp nhận sự tồn tại các ngân hàng có quy mô nhỏ nhưng hoạt động lành mạnh.

            Giải pháp an toàn được NHNN tính tới đó là phát huy nội lực, dùng lực lượng sẵn có trong hệ thống. Các ngân hàng có quy mô lớn và tình hình tài chính tốt hơn sẽ tham gia vào việc tái cấu trúc các ngân hàng nhỏ. Quy trình này vừa hiệu quả, vừa tiết kiệm được chi phí vài tránh gây đổ vỡ. Với cách làm này, NHNN sẽ đảm bảo tối đa quyền lợi người gửi tiền và khách hàng gởi tiết kiệm. Điều này có nghĩa rằng, tài sản của khách hàng và người gửi tiền được đảm bảo. Trong trường hợp ngân hàng phải sáp nhập, cổ đông là người duy nhất chịu ảnh hưởng chứ không phải khách hàng gởi tiền.

            Quá trình này sẽ trải qua 3 bước, trước hết đảm bảo khả năng chi trả cho từng ngân hàng. Sau đó, NHNN sẽ tiến hành tái cơ cấu các tổ chức tín dụng yếu kém theo phương án được duyệt. Cuối cùng, cơ quan quản lý sẽ chủ trì việc bán, sáp nhập, hợp nhất các ngân hàng thương mại.

            Cần phải nói rõ rằng, chủ trương tái cơ cấu hệ thống ngân hàng hoàn toàn không đề cập tới khả năng phá sản một số ngân hàng yếu kém. Trường hợp người dân đang gởi tiền tiết kiệm ở một ở một ngân hàng yếu, nếu trong quá trình tái cơ cấu, ngân hàng đó phải sát nhập vào một ngân hàng mạnh thì số tiền gửi vẫn được bảo toàn. Lợi thế của những người đang gởi tiền tại các ngân hàng nhỏ và yếu là sau tái cấu trúc sẽ được một ngân hàng lớn, mạnh và uy tín hơn đứng ra bảo đảm. Điều này sẽ được Nhà nước cam kết trước người dân..

            Hơn bao giờ hết, NHNN cần phải đưa ra thông điệp rõ ràng, dứt khoát về bản chất của việc tái cấu trúc ngân hàng hiện nay. Trong đó, NHNN phải khẳng định một lần nữa về sự an toàn tuyệt đối của người gởi tiền trong quá trình tái cơ cấu. Có như vậy, người dân sẽ tin tưởng vào chủ trương đúng đắn của Chính phủ. Đề án tái cấu trúc hệ thống Ngân hàng Thương mại Việt Nam sẽ thành công mà không có bất kỳ một sự xáo trộn và trở ngại nào.

            Khi mội đại biểu Quốc Hội (Kỳ họp thứ 2, Khóa 13) chất vấn về số lượng ngân hàng yếu kém trong hệ thống, tân Thống đốc Nguyễn Văn Bình đã trả lời: "... hiện nay có 8 ngân hàng nhỏ hoạt động chưa lành mạnh..." Câu hỏi được dư luận tiếp tục đặt ra, họ là những ai ?

           

             Và như thế, điều gì đến sẽ đến !

            Tái cấu trúc, cơ cấu hay sắp xếp chỉ là những danh từ mỹ miều cho việc “dọn dẹp” lại các nhà băng. Chúng ta đã “lỡ” khai sinh ra quá nhiều ngân hàng trên một đất nước khoảng 87 triệu dân với GDP bình quân đầu người năm 2010 chưa đến 1.200 USD.

            Người nói nhiều, kẻ nói ít, có vị quan chức so sánh với Mỹ và Châu Âu và cho rằng số lượng ngân hàng như thế vẫn chưa đủ ? Câu chuyện nhiều hay ít sẽ còn tranh cãi nhưng một điều chắc chắn , năm 2012, hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam buộc phải ngồi lại để “tính chuyện trăm năm”.

            Không phải đơn giản, tổ chức Standard & Poor's (S&P) đã điều chỉnh “Đánh giá Rủi ro Hệ thống Ngân hàng Quốc Gia” (BICRA) của Việt Nam lên mức cao nhất, từ 9/10 lên 10/10. Họ cho rằng, nhóm ‘1’ là nhóm có mức độ rủi ro thấp nhất còn nhóm 10 là nhóm có mức độ rủi ro cao nhất, các quốc gia khác cùng nhóm BICRA 10 là Hy Lạp và Belarus. Nguyên nhân vì sao, các chuyên gia kinh tế đầu ngành đã phân tích nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Điều mọi người dễ thấy ở các ngân hàng là vốn điều lệ thấp, nợ xấu cao và thanh khoản kém. Đó là những “huyệt đạo” đễ bị tổn thương nhất của các ngân hàng thương mại Việt Nam hiện nay.

            Thanh khoản là yếu điểm của các ngân hàng “có vấn đề” về khả năng chi trả. Năm 2011, thị trường liên ngân hàng luôn “nóng” với các khoản vay ở mức lãi suất bình quân 20%/năm, có lúc lên cao với lãi suất “cắt cổ” 43% (19/2/2011). So với năm 2007, mức lãi suất cao nhất chỉ có 17%. Đắt thế nhưng các ngân hàng kém thanh khoản vẫn không vay được dù đã chạy vạy, năn nỉ khắp nơi. Có thể nguồn cho vay hạn chế hoặc các ngân hàng thương mại không còn tin nhau ?

            Trong những ngày gần đây, nợ quá hạn trên thị trường liên ngân hàng đã xảy ra. Theo nguồn tin của báo “Sài gòn đầu tư tài chính”, hiện có ít nhất 5 ngân hàng thương mại có trụ sở ở TP.HCM là: T, T, W, P, N và 2 ngân hàng thương mại ở ngoài Bắc là B, G là những “chúa chỗm” trên thị trường liên ngân hàng. Khi đến hạn, các con nợ không trả được đành phải gia hạn, ngân hàng cho vay thông báo phạt  150% lãi suất cho vay và yêu cầu bổ sung tài sản thế chấp. Ngân hàng vay vốn không những không bổ sung tài sản thế chấp mà còn chây ì trả nợ kiểu nhỏ giọt, ngân hàng cho vay chỉ còn biết gởi văn bản lên NHNN nhờ xử lý. Có một ngân hàng cho ngân hàng bạn vay 180 tỷ đồng nhưng chỉ thu hồi nợ theo kiểu “trả góp”, mỗi ngày từ 2 đến 3 tỷ đồng. Có còn hơn không, chủ nợ đành phải “ngậm bồ hòn” làm ngọt thu dần khoản nợ đã cho vay.

            Hiện nay, lãi suất huy động vàng của một số ngân hàng lên cao ngất ngưỡng từ 3 đến 3,5%/năm, các ngân hàng còn huy động các ngoại tệ “lạ” như EUR, AUD, CAD,… với lãi suất từ 3 đến 4%. Người ta cho rằng, các ngân hàng sẽ dùng vàng huy động và các ngoại tệ “lạ” làm vật thế chấp để vay VNĐ trên thị trường liên ngân hàng nhằm cải thiện thanh khoản. Nói thế để thấy rằng, một khi áp dụng “mệnh lệnh hành chính” với lãi suất trần 14%, các “hệ lụy” đã bắt đầu bộc lộ dần với những “mảng tối sáng” khác nhau trên thị trường tiền tệ.

            Số lượng nhiều, chất lượng kém là thực trạng không thể chối cãi tại các ngân hàng hiện nay. Bởi thế, Chính phủ yêu cầu Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) trình Đề án tái cơ cấu hệ thống ngân hàng thương mại ngay trong tháng 11/2011.

            Muốn tái cơ cấu thì phải có nguồn tiền để xử lý số nợ xấu ngân hàng. Tuy nhiên nợ xấu hiện nay quá cao, gấp 3 lần số bình quân năm 2010 ! Theo tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa, Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính, tiền tệ Quốc gia, nợ xấu ngân hàng hiện đang tăng nhanh ở mức 8,5%. Nếu đặt tỉ lệ này bên cạnh quy mô tín dụng 2.650 nghìn tỷ đồng, chúng ta sẽ thấy số nợ xấu ước chừng trên 200 ngàn tỉ tương đương 10 tỉ USD . Với con số này, nều phân loại, xem ra nợ “mất trắng” tương đối nhiều. Tiền nào cho việc kiến thiết lại hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam trong thời gian đến? Chúng ta không thể nào lấy từ ngân sách do đang eo hẹp, NHNN càng không thể “in tiền” để làm chuyện thất sách như vậy ?  Bởi thế, khi nói đến chuyện sát nhập, giải thể, các ngân hàng nhỏ đều lên tiếng để bảo vệ uy tín cho sự “sống còn” của họ. Các ngân hàng hiện đang bị “xét nghiệm tổng quát” để chữa trị nhằm lành mạnh hóa thị trường tài chính - ngân hàng, tất nhiên nặng, nhẹ khác nhau. Đừng tưởng mấy “bác hoành tráng” không có bệnh. Các ngân hàng cổ phần nhỏ đồ rằng, chất lượng tài sản của họ tốt hơn nhiều lần với các “đại gia” ngân hàng quốc doanh. Họ đưa ra một dẫn chứng rất thú vị, một ngân hàng A vốn điều lệ 20.000 tỉ nhưng có một khoản nợ xấu trên 20.000 tỉ đồng (vượt vốn điều lệ) sẽ không bao giờ bằng một ngân hàng B có 3.000 tỉ đòng với tỉ lệ nợ xấu khoảng 1% tầm 150 tỉ đồng. Như vậy, xét về bản chất tài sản, nếu “khám sức khỏe” toàn diện, NHNN phải “lôi” ngân hàng A ra làm điểm trong quá trình “tái cơ cấu”.

            Để sát nhập, giải thể và tái cơ cấu lại, có một ý kiến cho rằng, số lượng ngân hàng sau tái cơ cấu nên dừng ở con số 15 và chia làm 3 thứ bậc: 4 ngân hàng đứng đầu với mức vốn quy định là 3 tỷ USD, khi tái cơ cấu xong bắt buộc phải có tối thiểu 2 tỷ USD; 6 ngân hàng hạng trung bình có mức vốn tối thiểu 1 tỷ USD và 5 ngân hàng còn lại có mức vốn tối thiểu 500 triệu USD. Nếu cộng dồn thì tổng mức vốn điều lệ của các ngân hàng khoảng 17,5 tỷ USD tương đương với số vốn điều lệ của các ngân hàng thương mại đang có hiện nay.

            Như vậy, việc chạy đua nâng vốn điều lệ lên 3.000 tỉ (tương đương 150 triệu USD) trong 2 năm trở lại đây trở chuyện “con muỗi” trong giai đoạn “dầu sôi lửa bỏng” của ngành ngân hàng Việt Nam.

            Nguyên tắc cơ bản  trong quá trình tái cơ cấu ngân hàng phải hội đủ các yếu tố. Trước hết, Việt Nam phải phát triển một hệ thống ngân hàng đa dạng về sở hữu, quy mô và loại hình nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của nền kinh tế về dịch vụ ngân hàng từ thành thị tới nông thôn. Về quy mô, hệ thống ngân hàng có các ngân hàng lớn làm trụ cột trong hệ thống ngân hàng; có những ngân hàng vừa và nhỏ, tổ chức tín dụng phi ngân hàng hoạt động có hiệu quả trong một phân khúc thị trường thích hợp, đáp ứng mọi tầng lớp xã hội.Tiếp đến, cơ cấu phải đảm bảo nâng cao tính an toàn, lành mạnh của hệ thống ngân hàng. Việc sáp nhập, hợp nhất ngân hàng theo nguyên tắc tự nguyện, bảo đảm quyền lợi của người gửi tiền và các quyền, nghĩa vụ kinh tế của các bên có liên quan. Cuối cùng, tái cơ cấu ngân hàng được triển khai dưới nhiều hình thức, biện pháp và theo lộ trình thích hợp cho từng ngân hàng cụ thể.

            Có nhiều phương án đưa ra nhưng điều cốt yếu là phải thay đổi hệ thống ngân hàng thương mại mạnh và hiệu quả hơn, đủ sức cạnh tranh và vực dậy nền kinh tế. Hội nghị nhóm tư vấn các nhà tài trợ cho Việt Nam 2011(CG 2011) do Ngân hàng Thế giới (WB) phối hợp sẽ  khai mạc vào ngày 6/12/2011 tại Hà Nội. Các ý tưởng mới mang tính đổi mới, đột phá cùng những kinh nghiệm từ Đông Âu và các nước Châu Á sẽ được đặt trên bàn nghị sự cho việc tái cấu trúc hệ thống ngân hàng thương mại Việt Nam.

            Chúng ta hãy chờ xem ?

                  (Vốn điều lệ của các ngân hàng từ nguồn tin của Hãng thông tấn Reuteur)

              Lòng tham, tâm lý bầy đàn và văn hóa “rỉ tai” trong kinh doanh đã đến lúc phải gặt lấy những gì mà con người đã gieo ra trong suốt một thời gian dài.                       

            Tâm lý hốt hoảng, nháo nhác và thất thần đã lộ diện khi thị trường tín dụng phi chính thức bắt đầu mất khả năng thanh toán. Hàng loạt các “đại gia” tín dung đen ở 10 tỉnh thành, chủ yếu tập trung tại Hà Nội, Sài Gòn và Đà Nẵng. Cơn bão “tín dụng đen” càn quét và nối tiếp nhau với các vụ vỡ nợ chưa từng thấy đã gây nên những thiệt hại kinh tế và hệ lụy xã hội vô cùng lớn.

            Theo nguồn tin từ Tổng cục cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội, 9 tháng đầu năm 2011, Việt Nam có tới 60 vụ vỡ nợ “tín dụng đen”. Các vụ vỡ nợ liên tiếp xảy ra ở Hà Nội, vụ Đan Phượng với số nợ 300 tỉ đồng, ở Hà Đông có vài trăm tỉ, huyện Phú Xuyên khoảng 400 tỉ , tại Cầu Giấy vỡ 100 tỉ. Mới đây, vụ Hà Đông náo loạn do dân kéo đến siết chủ nhà nợ hàng trăm tỉ đồng. Hiệu ứng “domino” đã xảy ra với sự thiệt hại có thể lên đến hàng chục ngàn tỉ đồng và con số chưa dừng lại ở đây.

            Lòng tham, tâm lý bầy đàn và văn hóa “rỉ tai” trong kinh doanh đã đến lúc phải gặt lấy những gì mà con người đã gieo ra trong suốt một thời gian dài.

            Mọi chuyện bắt đầu từ tháng 6/2011, khi Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tuyên bố khống chế dư nợ tín dụng phi sản xuất ở tất cả các ngân hàng thuơng mại ở mức 22% (Chỉ thị số 01/CT-NHNN ngày 01/03/2011 của Thống đốc NHNN V/v thực hiện giải pháp tiền tệ và hoạt động ngân hàng nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, bảo đảm an sinh xã hội). Tín dụng ngân hàng bắt đầu “siết van”, các ngân hàng thương mại chỉ thu nợ chứ không dám cho vay bất kỳ một nhu cầu phi sản xuất nào. Thời điểm đó, phản ứng của thị trường là im lặng và ngóng chờ, bất động sản chưa có dấu hiệu vỡ “bong bóng” và các đại gia “tín dụng đen” vẫn âm thầm hoạt động.

            Tại sao “ma trận” kinh tế ấy chưa chịu “vỡ” trong khi các ngân hàng thương mại vẫn chấp hành tốt tỉ trọng dư nợ phi sản xuất trước 30/6/2011 ? Người ta hoài nghi có hiện tượng đảo nợ trong hệ thống ngân hàng thương mại, món vay sau phát sinh với mục đích kinh doanh sản xuất nhưng lại trả nợ và tất toán những khoản nợ kinh doanh bất động sản trước đó ? Các món vay nào không thể nào “đảo” được, các “đại gia” buộc phải nhảy vào vũng lầy “tín dụng đen” với mức lãi suất cắt cổ lên đến 30%/tháng, tương đương với 360%/năm.

            Trên chấm “phạt đền” ấy, có nhiều đồn đoán về việc một số ngân hàng thương mại vẫn âm thầm tài trợ cho các dự án bất động sản đang thi công dỡ dang. Các ông chủ nhà băng cho rằng, ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản hiện đang ngồi chung trên một chiếc thuyền băng qua thác dữ, nếu không cứu doanh nghiệp, cả 2 đều chết chìm. Có rất nhiều chiếc thuyền kiểu như vậy trong giai đoạn hiện nay.

            Và như thế, tỉ trọng dư nợ phi sản xuất tụt nhanh hầu hết các ngân hàng.

            Các món nợ vay để kinh doanh bất động sản, chứng khoán đến hạn thanh toán đều được cơ cấu lại và dĩ nhiên rớt xuống nhóm 2 (chưa phải là nợ xấu) với một kỳ khất nợ từ 3 đến 6 tháng. Bức tranh tín dụng tương đối “đẹp” với bản báo cáo cân đối tài khoản đến 30/6/2011 tương đối hoàn chỉnh theo đúng ý đồ của các ngân hàng thương mại

            Trong một góc nhìn nào đó, việc chấp hành chính sách tiền tệ “nghiêm túc” nhưng điều gì đến sẽ đến.

            Bước sang quý III/2011, giá trị bất động sản từ Bắc vô Nam tụt dần bởi sự kỳ vọng tăng giá đã tắt ngấm. Người ta hốt hoảng tìm mọi cách cắt lỗ, bán tháo để trả nợ ngân hàng, họ không còn sức lực và kiên nhẫn để đối diện với mặt bằng lãi suất ngân hàng từ 24 đến 25%/năm. Điều nghiệt ngã đã xảy ra, người ta càng cố bán, thị trường càng vắng bóng người mua, cầu ảo đã vỡ và cung thừa đã lộ dần ra từ bóng tối.

            Đầu tháng 10/2011, kỳ gia hạn nợ lần 1 đã hết, các ngân hàng thương mại không thể gia hạn thêm một lần nữa vì nợ xấu sẽ tăng lên rất nhanh. Thêm vào đó, áp lực tỉ trọng dự nợ phi sản xuất chốt 16% vào thời điểm 31/12/2011 đang đến gần. Không còn cách xoay xở, các ngân hàng đành phải buông tay và bỏ rơi các khách hàng phi sản xuất, chủ yếu là bất động sản. Nguồn cung tiền cho thị trường bất động sản đã cắt, các con nợ “nháo nhào” tìm cách bám víu vào nguồn tiền tín dụng đen. Thế nhưng, từ thưở hồng hoang đến bây giờ, trên thế giới này, không có một ngành sản xuất, kinh doanh nào đạt lợi nhuận lên trên 300%/ năm. Do vậy, một thời gian ngắn, với độ căng khủng khiếp của lãi suất “tín dụng đen”, mắc xích cuối cùng giữa nguồn vốn vay phi chứng thức và thị trường bất động sản đã đứt gãy. Và như thế, tín dụng đen vỡ ra như mọi người đã trông thấy.

            Tình trạng vỡ nợ “tín dụng đen” hiện nay có nguồn gốc từ bất động sản. Chúng ta còn nhớ sau Tết âm lịch Tân Mão, khoảng cuối tháng 2/2011, hàng loạt đại gia có máu mặt, tầng lớp trung lưu, cán bộ công nhân viên và người dân có của đều ném tiền vào bất động sản. Kẻ có 500 triệu, vay mượn thêm để có được 1 lô đất khoảng 1 tỉ, người có 1 tỉ gọi thêm vài người nữa cộng với tiền vay ngân hàng để tậu những lô đất cỡ 5 tỉ, doanh nghiệp có vài chục tỉ, lập dự án vay hàng trăm tỉ để sở hữu những khu đất vài ngàn tỉ.

            Người ta hồ hởi chìm đắm trong giấc mơ vàng với sắc màu của “bong bóng” bất động sản. Người Hà Nội “nhảy” vào Đà Nẵng. “Làn sóng di cư trên giấy” làm khuấy động thị trường bất động sản ở đây trong quý II/2011. Trong suốt thời gian đó, dân Đà Nẵng cứ “ngẫn ngơ” không hiểu vì sao, sau một đêm, họ đã có hàng tỉ trong nhà ? Giấc mộng không dài, chưa đầy nửa năm, kẻ đầu cơ đã choàng tỉnh nhưng không kịp. Cho dù họ í ới nóng cả điện thoại tận Hà Nội nhờ các công ty dịch vụ, môi giới bất động sản Đà Nẵng cắt lỗ và bán tháo nhưng không thấy bóng dáng người mua. Các đơn vị thi công rút quân vì không có tiền san lấp mặt bằng, làm “đường, đèn, cầu, cống”, cỏ mọc đầy, hoang hóa ở tất cả khu đô thị,. “Thiên đường mua sắm bất động sản” của Đà Nẵng đến nay đóng cửa và “dôi ế” ra 12.000 lô đất nền (số liệu điều tra mới nhất của công ty CBRI – Tập đoàn kinh doanh bất động sản Hoa Kỳ). Các căn hộ đang rao giảm giá hàng ngày trên các phương tiện thông tin đại chúng.

            Lực bất tòng tâm !         

           Sự phá sản và thua lỗ của các doanh nghiệp bất động sản đã được dự báo trước từ đầu năm. Con số báo lỗ 9 tháng đầu năm của các “ông lớn” bất động sản đã khiến chúng ta phải giật mình. Công ty cổ phần đầu tư kinh doanh nhà lỗ 81 tỉ đồng, tổng công ty phát triển đô thị Kinh Bắc 119 tỉ đồng, Công ty Cổ phần phát triển Bất động sản Phát Đạt lỗ 7,2 tỉ đồng,…Có những dự án buộc phải bán tháo để trả nợ ngân hàng. Công ty cổ phần Địa ốc dầu khí là điển hình của sự “thoát thân” khi doanh nghiệp này phải chấp nhận hạ 35% giá bán căn hộ Petro Vietnam Landmark để thanh toán nợ đến hạn 100 tỉ đồng cho Ngân hàng Bưu điện Liên Việt. Riêng vụ này, họ lỗ 70 tỉ đồng !

            Cú “sale off” mở đường một đợt bán tháo ở tất các công ty bất động sản ở Sài Gòn, Đà Nẵng và Hà Nội. Người dân đang nhìn một cuộc đại hạ giá bất động sản chứ không bỏ tiền mua vì sự kỳ vọng sẽ giảm tiếp. Dự án An Tiến (Công ty Sài Gòn Mê Kông) giảm 20% từ 18 triệu/m2 xuống 14,5 triệu/ m2 đối với 500 căn hộ, các dự án đất nền, chung cư ở các đô thị lớn sẽ tiếp tục hứng chịu những cơn hạ giá “đau đớn”. Đây mới là sự khởi đầu của một loạt các đợt xả hàng khác, kéo dài tới cuối quý 2/2012.

            Gieo nhân nào thì gặt quả đó ! Giáo sư Đặng Hùng Võ, (nguyên Thứ trưởng Bộ tài nguyên môi trường) trên Diễn đàn kinh tế Việt Nam đã thú nhận, thị trường bất động sản Việt Nam hình thành không phải dành cho người tiêu dùng và người dân đang thật sự cần nhà ở mà dành cho kẻ đầu cơ, “nhóm lợi ích”. Những chủ nhân kinh doanh địa ốc đã tận hưởng siêu lợi nhuận mấy chục năm qua và bây giờ đến lượt họ “phải trả”. Đó là quy luật !

            Những “cái chết” đều có nguyên nhân. Của cải ở thế gian này không tự dưng có một cách dễ dãi như những gì chúng ta đã từng chứng kiến. Cách đây mấy ngàn năm, thuyết Phật có dạy rằng: “Hiện tại là cái bóng của quá khứ, tương lai là cái bóng của hiện tại”. Chúng ta không thể nào chạy ra khỏi cái bóng của chính mình. Và như thế, chúng ta cũng không thể nào trốn chạy khỏi những kết quả do hành động do chính chúng ta đã tạo ra.

"Niềm đau đớn, hiểu theo một cách khác, cũng là một thứ hạnh phúc còn đọng lại trong cuộc đời chúng ta như là một hành trang cho những suy nghĩ về cuộc đời." ( Từ Công Phụng)

            Chiều cuối thu, ngồi nhấp ly café ở góc phố, nghe lại bản nhạc “Trên ngọn tình sầu”, lòng cảm thấy bâng khuâng nhớ về những kỷ niệm. Với giai điệu thiết tha và trầm buồn, giọng ca của Trần Thái Hòa đã đưa chúng ta về một miền thương nhớ, xa vắng… Hơn 40 năm rồi, tình ca ngày ấy vẫn còn nguyên những nét đằm thắm và quyến rũ đến lạ thường.

            Ca khúc được nhạc sĩ Từ Công Phụng phổ từ một bài thơ nổi tiếng của nhà thơ Du Tử Lê. “67, khúc thêm cho Huyền Châu” là bài thơ viết về một mối tình được in trong tập thơ “Tay gõ cửa đời” xuất bản năm 1967. Ngày ấy, Du Tử Lê yêu tha thiết cô giáo Huyền Châu, cháu ruột của giáo sư Lê Ngọc Trụ (Đại học Văn Khoa Sài Gòn). Thế nhưng, tình yêu của họ không đi đến hôn nhân vì sự ngăn cách của gia đình. Sau biến cố 1975, Du Tử Lê định cư ở California  để lại một mối tình đầu ban sơ và lưu luyến. Hai mươi sáu năm sau, năm 1991, ông quay trở về thăm lại người yêu cũ và có ý định đem Huyền Châu qua Mỹ. Cô đã từ chối với lý do cha mẹ già yếu.

            Hiện cô vẫn còn độc thân và cư ngụ tại một căn nhà cũ ở Bến Chương Dương – TP HCM.

                67, KHÚC THÊM CHO HUYỀN CHÂU

             hạnh phúc tôi từ những ngày nước lớn
             trời mưa mau tay vuốt mặt khôn cùng
             bầy sẻ cũ hom hem chiếu ngói xám
             trời xanh xao chân ngỏ cũng không về
             cây mộng nởtừng ngón tay lá nõn
             nôi tương tư cỏ ấm thịt da người

             tôi hiu hắt từ mắt em ngát tạnh
             môi thâm khô từ thưở định xin hôn
             ngày tháng hạ khi không mà trở rét
             em khi không mà trở mặt điêu ngoa
             tay trông ngón hương đưa mùi tóc mạ
             ngọn me xa theo ký ức rì rào
             chiều qua đó chân ai còn ríu rít
             lòi ai say cho trời đất lại gần

             kỷ niệm tôi từ những ngày vỡ tiếng
             nhẩn nha gom từng cọng thiết tha rơi
             con dế nhỏ lớn lên đằm tiếng hát
             khi đêm về ru giọng đớn đau hơn
             cây niên thiếu cũng thui mầm trong sáng
             lá oan khiên lả tả mái hiên người

             tôi èo uột từ những người cả gió
             con dế buồn tự tử giữa đêm sương
             bầy sẻ cũ cũng qua đời lặng lẽ
             ngọn me xưa già khọm nhớ thương hờ
             em ở đó bờ sông còn ấm cát
             con sóng tình vỗ mãi một âm quên

             (Du Tử Lê – Năm 1967)

            Thật ra, bài thơ  sáng tác không phải cho Từ Công Phụng phổ nhạc. Thế nhưng, với nét nhạc tài hoa và sự đồng điệu của tâm hồn, Từ Công Phụng đã thành công trong việc đưa ý tưởng của Du Tử Lê trở thành một ca khúc bất hủ.

            Từ Công Phụng có một người bạn thân tên là Nguyễn Thiệp, một sĩ quan VNCH đã chết trong một lần vượt ngục bất thành vào năm 1978. Tình cờ gặp nhau, Từ Công Phụng được anh Thiệp giới thiệu bài thơ này, anh Phụng đọc xong, thấy hay và soạn thành ca khúc. Sau đó, anh mang bản thảo ra quán café La Pagode, nằm trên đường Tự Do (nay là Đồng Khởi – Sài Gòn), nơi Du Tử Lê thường xuyên lui tới. Đây là một quán café nổi tiếng đối diện với Công viên hòa nhạc phía bên kia đường, cũng là nơi tụ tập của các nhà văn, nhà thơ nổi tiếng của miền Nam trước 1975. Từ Công Phụng hát cho Du Tử Lê nghe và đề nghị nhà thơ đặt tên cho ca khúc, Du Tử Lê không dùng “67, khúc thêm cho Huyền Châu” mà đổi lại “Trên ngọn tình sầu”.

            Có những chi tiết được mọi người gọi là “sự can đảm” của nhạc sĩ trong khi viết ca khúc này là sử dụng âm vực rất rộng, lên cao và xuống thấp. Ngay khởi đầu “Trên ngọn tình sầu”, Từ Công Phụng đã sử dụng nốt nhạc cao, từ Sol lên Fa hay vì Mi lên Fa, tức là quá một tone để tạo một âm hưởng lạ ? Và đó cũng là cách để dòng nhạc diễn tả hết nỗi buồn và đau xót của của một tình yêu đã đi xa.

            Nếu so sánh ca từ, chúng ta sẽ thấy, Từ Công Phụng có thay đổi một số ý để phù hợp hơn với tinh thần của bản nhạc. Điệp khúc “hạnh phúc” và “mưa mau” được nhắc lại như một sự níu kéo của đôi tình nhân:

            “Hạnh phúc tôi, hạnh phúc tôi

            từ những ngày con nước về.

            ngoài trời mưa mau, ngoài trời mưa mau

            tay vuốt mặt khôn cùng…”

            Ông cũng đã thêm “rêu xanh” vào câu thơ của Du Tử Lê:

            “…bầy sẻ cũ hom hem

            chiều ngói xám, rêu xanh…”

            Thời gian trôi đi để mái ngói xám trở thành rêu xanh với lớp bụi thời gian. Tình yêu bây giờ quá xa xăm với những tháng ngày xưa cũ…

            Riêng  câu cuối cùng, Từ Công Phụng đã dùng từ “quen” thay “quên”. Suy cho cùng, hai từ đều có những cái hay riêng. Vượt qua tất cả, để ngồi lại với nhau, nhắc đến một giai điệu quen, một âm thanh quen thuộc và dấu yêu cũng là một cách diễn đạt cái ân tình của người nghệ sĩ.

            “…em ở đó bờ sông còn ẩm cát
            con sóng tình vỗ mãi một âm quen”

            Sau này, khi nghe ca khúc này, cố nhạc sĩ Phạm Đình Chương đã khen ngợi về sự xuất sắc của Từ Công Phụng khi chuyển hóa  “67, khúc thêm cho Huyền Châu” trở thành ca khúc để đời.

            TRÊN NGỌN TÌNH SẦU

            Hạnh phúc tôi, hạnh phúc tôi
            Từ những ngày con nước về
            Ngoài trời mưa mau, ngoài trời mưa mau
            Tay vuốt mặt không cùng

            Bầy sẻ cũ hom hem
            Chiều mái xám rêu xanh
            Trời êm cao chân nhỏ
            Cũng không về trên dòng sông tội lỗi

            Tôi nghe hắt hiu từ mắt em ngắt tạnh
            Môi thâm khô từ thuở định hôn người
            Ngày tháng hạ khi không mà trở rét
            Giọt nắng vàng lung linh màu lạnh ngắt
            Sao khi không người ngoảnh mặt kiêu sa

            Chiều qua đó chân ai còn ríu rít âm thưa
            Lời ai ru như mơ cho trời xuống thật gần
            Người trông ngóng hương đưa mùi mái tóc đêm mưa
            Nhẹ theo lá oan khiên lả tả mái hiên người

            Tôi nghe hắt hiu từ mắt em ngắt tạnh
            Con dế buồn tự tử giữa đêm sương
            Bầy sẻ cũ cũng qua đời lặng lẽ
            Em ở đó bờ sông còn ẩm cát
            Con sóng tình vỗ mãi một âm quen

           Vài chục năm sau, khi nghe lại, chúng ta mới thấy những tình ca của Từ Công Phụng thật ấm áp và tuyệt vời. Nói như nhà văn Song Thao trích trong lời bạt tập “Một góc đời phôi pha”:

            “…Những tình khúc của Từ Công Phụng như những đợt sóng biển nối tiếp nhau vỗ về cõi lòng của những người trẻ thuộc nhiều thế hệ. Chẳng có cuộc tình nào giống cuộc tình nào. Mỗi cuộc tình là một thế giới riêng lẻ. Mỗi ánh mắt là một tín hiệu âm thầm. Mỗi nụ cười là một hân hoan nhớ đời. Mỗi một giọt nước mắt là một mất mát khó quên. Tình ca của Từ Công Phụng đã len lỏi vào từng thế giới thân thiết đó. Chúng không phải là tình ca lướt trên da thịt mà đã luồn lách vào từng dòng máu, từng hơi thở của những người yêu nhau. Từ Công Phụng đã cho những tình nhân thứ ngôn ngữ đằm thắm, thâm trầm và đầy trí tuệ…”

            Vào khoảng tháng 4/1999, Từ Công Phụng có viết cho độc giả những dòng tâm sự. Ông coi đây như là một điều tâm đắc nhất trong sự nghiệp âm nhạc của mình.

           “Tình ca như dòng sông hiền hòa chảy hoài từ ngàn kiếp. Đó là thứ hạnh phúc bắt trong buổi sáng nắng dậy chan hòa có bông hoa nở rộ và chim muông ngợi ca một ngày mới bắt đầu bằng nụ hôn nồng ấm của đôi tình nhân.

           Tình ca là những lời phủ dụ ngọt ngào của tình yêu như giòng suối róc rách từ thiên thu dành cho những đôi tình nhân của bao mien man thế hệ, như một kẻ đồng lõa cho sự tồn tjai của nhân loại.

           Xin cảm ơn Đấng Tạo Hóa đã ban cho loài người có trái tim biết rung động, có tâm hồn biết thổn thức để tình yêu và cuộc đời còn được thăng hoa bằng những bản tình ca.

            Nếu chim muông có một thời để ca hát, cỏ cây có một thời để xanh tươi, và loài người có một thời để sống và một đời để chết, thì xin hãy hát lên những bản nhạc tình để ngợi ca một thời để sống trước khi bước vào những nỗi khốn cùng buồn thảm của cái chết lẻ loi.

          Bởi vậy, tình ca là con đường tôi đã chọn và cưu mang một đời. Dù tôi có là chứng gian cho một cuộc tình không thực, nhưng ít ra tôi đã mang đến một chút hạnh phúc nhỏ nhoi, một chút kỷ niệm khó phai mờ cho những kẻ tình nhân của một thời yêu thương say đắm.

          Xin cảm ơn những kẻ tình nhân đã nâng niu những bản tình ca của tôi từ những thập niên qua như là nhân chứng cho tình yêu của mình, dù chúng có mang những nỗi hân hoan trong đôi mắt hay nụ cười, dù chúng có chứa chan những giọt lệ ngậm ngùi cho một đời tình ngắn ngủi.

          Xin các bạn hãy mở những trang tiếp theo, và hãy hát cho nhau nghe những lời tiếp tục ngợi ca tình yêu – cho tôi hay cho các bạn – vẫn mong là nỗi niềm của chúng ta một đời thủy chung, dâng hiến”

        Vụ này không khéo gây oán cho mấy tay quan chức trong bộ GTVT lỡ mua mấy cây gậy và vé VIP vào sân golf  cỡ vài chục ngàn USD.                    

            Chuyện ông Đinh La Thăng (Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải) cấm cán bộ của bộ chơi golf đã gây tranh cãi. Có kẻ đem Luật ra bác, có người ủng hộ (đa số chưa từng chơi golf vì không có điều kiện hoặc không có tiền). Báo Thanh Niên và Tuổi Trẻ chỉ đưa tin chứ không bình, để mặc cho thiên hạ luận “anh hùng”.

            Thật ra, golf là môn thể thao được thế giới ưa thích, du nhập vào Việt Nam theo con đường Tây hóa. Nếu để cho nó phát triển một cách tự nhiên, chọn lọc, bổ sung cho nền thể thao nước nhà thì chẳng có gì phải bàn và làm to chuyện. Đằng này, chuyện “cấm cửa” của ông Thăng đang động chạm đến thú chơi hoang quý tộc, vô cảm của một số quan chức ngành GTVT trước nỗi đau về ùn tắc giao thông của người dân và nợ ODA của quốc gia. Dư luận nói rằng, các quan chức Bộ GTVT “nghiện” chơi golf nên việc “cắt cơn” sẽ làm cho “con nghiện” nhảy tê tê, chạy loạn xạ và cầu cứu khắp nơi.

            Việt Nam là một đất nước nhỏ nhưng quá nhiều sân golf. Việc bỏ ra hàng triệu USD để xây dựng những loại hình giải trí kiểu đã trở nên phung phí và tiêu tốn tài nguyên của đất nước. Nhà đầu tư không dành thời gian nghiên cứu kỹ càng: Ai sẽ là người sử dụng? Nhu cầu như thế nào? Thị trường nhằm vào đối tượng nào? Bất chấp các điều khoản siết chặt việc cấp phép sân golf, lĩnh vực đầu tư này vẫn hấp dẫn tới mức các tỉnh, thành tiếp tục đua nhau mở rộng. Rất may, Chính phủ đã kiên quyết loại bỏ tới 76 sân golf, chốt gọn chỉ còn 90 sân, thu hồi được 15.600 ha đất các loại. Nhờ đó, diện tích đất lúa do sân golf chiếm dụng từ 28% đã giảm xuống chỉ còn 2%. Thế nhưng đến nay, vẫn còn nhiều kẻ “lăn tăn” xin bổ sung sân golf. Bởi thế, sau vụ đất Tân Sơn Nhất trở thành sân golf, người ta đồn ầm lên, 2 sân bay Tân Sơn Nhất và Gia Lâm có thể biến thành đất chơi golf cho đại gia cùng với các nhà “chọc trời”. Long Thành trở thành sân bay quốc tế trong tương lai với chi phí ban đầu lên đến 6 tỉ USD ?

            Văn bản 6630/BGTVT-TCCB “V/v không tham gia chơi golf” ban hành nhằm ngăn chặn cán bộ trong ngành bỏ bê công việc, mất thời gian cho môn thể thao này, đồng thời cảnh báo những dấu hiệu tham nhũng, hối lộ lấy tiền để chi phí mua dụng cụ và tham gia câu lạc bộ golf. Sau lệnh cấm này, ông Thăng bị có thể bị “tuýt còi” nhưng cách làm của Bộ trưởng là một ý tưởng tốt, cần thiết, đánh động đến những biến tướng phong trào thể thao của cán bộ trong thời gian qua. Cho dù ông Lê Hồng Sơn, Cục trưởng Cục kiểm tra văn bản pháp quy trực thuộc Bộ tư pháp, cho rằng văn bản “sai và thừa” hoặc có thể bị hủy, thì chẳng có người nào trong Bộ giao thông vận tải đủ can đảm đi đánh golf. Vụ này không khéo gây oán cho mấy tay quan chức trong bộ GTVT lỡ mua mấy cây gậy và vé VIP vào sân golf  cỡ vài chục ngàn USD.

            Để ý một tí, mọi người dễ nhận ra, hễ cái gì được Việt Nam “nhập khẩu” đều biến tướng một cách dị hợm. Ở các nước, người ta chơi golf theo nghĩa thuần túy của thể thao chuyên nghiệp và giải trí lành mạnh. Ở đây, chơi tennis, chơi golf chỉ là cớ để nịnh, để tạo không gian cho những kẻ có quyền hoặc có tiền (chưa chắc là tiền của mình) gần nhau hơn trong “công việc”. Chuyện trong sân golf ở đây là tổ chức nhân sự, đề bạt ông này, cách chức bà kia. Chuyện trong sân golf là kế hoạch khởi động dự án hàng ngàn tỉ từ nguồn nợ công và “tỉ lệ phần trăm” được phân phối lại một cách công bằng và hợp lý (nếu lệch một tí là có chuyện). Chuyện trong sân gofl là động thổ, đền bù, lấp đất và phân lô, dành những “miếng béo bở” biếu cấp trên. Chuyện trong sân golf là việc của mấy “thằng đệ” suốt ngày lo “bếp núc” cho sếp, vợ con sếp nhưng không bao giờ quan tâm đến công việc.

           Nói thế để thấy rằng, người dân ghét cay, ghét đắng những quan chức kệch cỡm suốt ngày nói đến “thể thao” kiểu như vậy ? Thể thao rởm đã có từ những năm về trước, khi đó cán bộ từ bé đến lớn “ùn ùn” kéo nhau đi tập tennis, có kẻ “bấm bụng” đi mua gậy golf, mua vé vào sân trong khi thu nhập bình quân chỉ vài trăm USD. Hiện tượng “thủ trưởng nào, phong trào ấy” đã diễn ra trong một thời gian dài, kéo theo tình trạng nhiều cơ quan, ban ngành đứng ra xây sân tennis, cầu lông và tổ chức giải rất rầm rộ, ảnh hưởng cả công việc và chuyên môn chính.

            Chơi golf, tennis hoặc các bộ môn thể thao khác là cần thiết, có lợi cho sức khỏe, rèn luyện thể chất để làm việc được tốt hơn. Thế nhưng, lợi dụng thể thao để mưu toan những việc khác là dối trá, thậm chí có thể hại người khác vì những toan tính, cầu danh và vụ lợi cá nhân.

            Người ta kể nhau nghe một câu chuyện, nhiệm kỳ trước, anh hai chơi tennis, thế là cả bọn hùa nhau đi sắm vợt, thuê thầy tập cả ngày lẫn đêm nhằm lấy điểm với thủ trưởng. Nhiệm kỳ sau, anh ba chơi golf, tụi quan có chút tiền hẹn nhau đi mua gậy về múa trong sân cho dù chi phí đắt đỏ lên đến vài chục ngàn USD. Nghe đâu, anh tư mới nhậm chức thích bộ môn bơi lội, lũ nịnh mới ngẫn tò te, đành vứt vợt, gậy, nhảy sông tập bơi.

            Phen này, chắc lắm thằng chết đuối ? 

“Khi người giàu ăn cắp của người nghèo, họ gọi đó là kinh doanh. Khi người nghèo đứng lên tự vệ, họ gọi đó là bạo động” (báo Le Figaro dẫn lời một khẩu hiệu biểu tình “chiếm phố Wall”).

             Chiếm lấy “phố Wall” ở Mỹ lan tới Hàn Quốc và dự kiến lan rộng toàn thế giới. Câu chuyện tưởng chừng như một cuộc đối đầu giữa những kẻ có quyền lực đang lôi kéo người dân làm “cách mạng”. Tuy nhiên, về bản chất, đây là thời kỳ khủng hoảng lòng tin do sự phân hóa giàu nghèo đã lên tới điểm đỉnh. Đã đến lúc người nghèo, kẻ khốn cùng đứng lên lấy lại những gì tạo hóa đã ban phát chọ họ trên thế gian này. Đó là bình đẳng giai cấp, công bằng xã hội, một thế giới văn minh, không còn kẻ sống ký sinh trên “xương máu” của người khác bằng thủ đoạn ma mãnh, bóc lột và bần cùng hóa  dân nghèo.

            Cho dù Đảng Cộng Hòa có la toáng lên, tổng thống Barack Obama đứng đằng sau giật dây biểu tình đòi “chiếm phố wall”, người ta vẫn nghĩ rằng, đây là “sản phẩm tự nhiên” của cuộc đấu tranh giai cấp giữa người nghèo và kẻ giàu. Trên báo New York Times, nhà kinh tế học từng đoạt giải Nobel kinh tế Paul Krugman cho rằng, phản ứng chống lại phong trào “chiếm lấy Phố Wall” của giới nhà giàu là “sự sợ hãi của giới tài phiệt”, ông khẳng định “giới nhà giàu Mỹ đã kiếm lợi khủng khiếp từ một hệ thống bị thao túng, luôn phản ứng một cách điên cuồng với bất cứ ai chỉ ra sự bất cập của hệ thống đó”

            “Nhóm lợi ích” đang thật sự sợ hãi và chùn bước trước làn sóng phẫn uất, quyết sống mái của những người khốn khổ. Họ có thể đứng lên đòi những quyền lợi chính đáng, sức lao động bị bóc lột, tài sản bị xâm phạm do tướt đoạt. Thế nhưng, điều cay đắng đã từng xảy ra trên thế giới này, khi “người giàu ăn cắp của người nghèo, họ gọi đó là kinh doanh. Khi người nghèo đứng lên tự vệ, họ gọi đó là bạo động” (báo Le Figaro dẫn lời một khẩu hiệu biểu tình chống lại phố Wall).

            Dưới góc nhìn đó, người dân Việt Nam cũng đang giật mình, khi một buổi sáng, tình cờ họ cầm trên tay tờ báo Tuổi Trẻ ngày 12/10/2011 với tít giật to ở hàng đầu như một lời cảnh báo: “Phải cố giữ 3,8 triệu ha lúa”. Đất nông nghiệp để xản xuất lương thực vốn được gọi là an ninh quốc gia chỉ còn thế ư? Người ta đã dự đoán, trong vòng 20 năm nữa, dân số Việt Nam từ 110 đến 115 triệu người. Lúc đó, có thể Việt Nam sẽ không thể tiếp tục xuất khẩu gạo như hiện nay, thậm chí không thể bảo đảm an ninh lương thực, nếu diện tích trồng lúa không được duy trì một cách kiên quyết. Điều gì sẽ xảy ra cho một đất nước có tới 70% dân số là nông dân đang sống trên những cánh đồng lúa đang ngày càng bị thu hẹp ?

            Đó là trào lưu nhân danh “đô thị hóa” san lấp hầu hết các ruộng đồng “bờ xôi, ruộng mật”, quẳng cho nông dân vài trăm triệu đền bù rẻ mạt và sau đó là thất nghiệp cùng các tệ nạn xã hội. Đó là những cánh đồng cò bay thẳng cánh tới tận chân trời trở thành nhữg khu công nghiệp hoang hóa với những bức tường thành nham nhỡ như đang cười diễu “công nghiệp hóa là thế ư ?”. Đó là một nền nông nghiệp xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới đang manh nha bị đánh đổi bới tham vọng bởi đô thị sinh thái hoặc những sân gôn cho một tầng lớp mới giàu lên được mệnh danh là “doanh nhân thành đạt”. Đó cũng là những bờ biển hoang sơ, đẹp thuộc loại hàng đầu thế giới, trải dài hàng ngàn cây số, đang trở thành những “khu du lịch biển” có những bức tường như “vạn lý trường thành” che khuất màu xanh đại dương. Và hình ảnh, người mẹ dắt con thả bộ dọc bờ biển không còn như xưa khi những tay bảo vệ “bặm trợn’ ở các resort của người nước ngoài vung dùi cui đánh đuổi và chỉ thẳng vào các biển cấm ?

            Một giai cấp giàu có mới xuất hiện với máy bay, siêu xe, biệt thự đồng nghĩa với một giai cấp nghèo đói, rách nát, vô gia cư đang hình thành. Nguy cơ cách biệt và hố thẳm giữa kẻ giàu và người nghèo đang cận kề và gần như không thể “san lấp”. Đó là mầm mống của chiến tranh, nguyên nhân của mọi nguyên nhân gây nên những thay đổi mang tính chất sống còn của chế độ, vận mệnh của một quốc gia.

            Suy cho cùng, biểu tình “chiếm phố Wall” tại Mỹ và những câu chuyện tương tự ở những đất nước khác thực chất là phong trào đấu tranh, “xuống đường”, “dậy mà đi” của giai cấp bần cùng khi họ đã bắt đầu “nhận dạng” những tội đồ. Cách đây gần 100 năm, chúng ta còn nhớ rõ, V.I Lê Nin (1827-1924), người sáng lập ra Quốc tế Cộng sản (1919) đã khẳng định rằng, “cuộc đấu tranh của quần chúng bị tước hết quyền, bị áp bức và lao động, chống bọn có đặc quyền, đặc lợi, bọn áp bức và bọn ăn bám, cuộc đấu tranh của những người công nhân làm thuê hay những người vô sản chống những người hữu sản hay giai cấp tư sản” *

            Thật ra, câu chuyện tân Bộ trưởng Đinh La Thăng “cách chức” ông Đặng Hồng Cương, Trưởng Ban quản lý Dự án xây dựng nhà ga hành khách sân bay quốc tế Đà Nẵng, không có gì phải ồn ào như một số báo giới đã “tung bóng” và “thổi” đến như vậy. Ở các nước khác, thậm chí ngay trên đất nước chúng ta, cách đây hàng trăm năm, việc giáng chức đối với người dưới quyền đã trở thành một công việc bình thường trong quản trị nhân sự. Chỉ có điều, lâu lắm rồi, không biết từ khi nào, những chuyện như thế này trở nên “xưa nay hiếm”.

            Mới đây, trả lời phỏng vấn trên báo Tuổi Trẻ ngày 8/10/2011, ông Thăng giải bày, ông chỉ thay Trưởng Ban quản lý Dự án và ông Cương phải thực hiện mọi yêu cầu của chỉ huy mới chứ không có chuyện cách chức hoặc đình chỉ công tác như dư luận đã thông tin ?

            Nhiều người đặt nghi vấn, ông Cương có thể không bị “cách chức” nếu như ông Nguyễn Bá Thanh (Bí thư Thành ủy Đà Nẵng) không áp dụng binh pháp “khuyên tướng không bằng khích tướng” khi nói việc thi công ì ạch, chậm trể của nhà ga sân bay Đà Nẵng là “nỗi nhục quốc thể !” ? Và cũng có thể vì cái sĩ của một người mới nhậm chức nên tân Bộ trưởng Đinh La Thăng, không cần về lại Hà Nội, đã “thay ngựa giữa dòng”, xử lý nhân sự ngay lập tức tại hiện trường ? Có vài kẻ đa nghi, cho rằng đây là một kịch bản được tính toán trước ? Có hay không sự “đánh bóng” tên tuổi ?

            Cho dù thế nào đi nữa, người dân vẫn hoan hô, bởi trước một một thực trạng nhức nhối và dai dẵng, họ không biết làm gì nữa ngoài việc hét toáng lên: “cách chức nó đi!”. Công chúng đã vỗ tay vì bấy lâu nay, người ta thấy trong cơ chế đề bạt và bổ nhiệm, các quan chức Việt Nam chỉ có lên chứ không bao giờ xuống ?

            Cách chức là động chạm đến danh dự, uy tín, quyền lợi cá nhân và gia đình người bị cách chức. Cách chức làm “hỏng” các mối quan hệ, động chạm đến những quan lớn từng “bảo kê và che dù” đang ở vị trí cao hơn. Cách chức làm hỏng cả ê kip của  “nhóm lợi ích” đang đứng đằng sau giật giây và hưởng lợi. Cách chức có thể nguy hiểm đến tính mạng nếu giá trị  tổn thất do bị cách chức lên đến hàng trăm triệu USD. Chính vì thế, cách chức trở nên “hàng hiếm”, một “hiện tượng”, một “cuộc cách mạng” ở một đất nước đang còn nặng dưới cái bóng “dĩ hòa, vi quý”, “nhân nghĩa ở đời”, “ăn ở có trước, có sau”.

            Thế nhưng, người ta đâu có biết, những người đang và sắp bị cách chức đã từng gây ra những hệ lụy, những thất thoát, những thảm cảnh cho nhân dân và đồng nghiệp. Trên bình diện quốc gia, cách chức là một một việc ngăn chặn những rủi ro chính trị, những tổn thất lớn, những nguy cơ có thể xảy ra cho dân tộc. Trong một doanh nghiệp, cơ quan, đoàn thể, cách chức là sự trừng phạt người vi phạm, giáo huấn những người còn lại nhằm phát triển vì lợi ích chung của tập thể người lao động.

            Người lãnh đạo phải có lòng tự trọng và cái sĩ cho riêng mình khi cấp dưới không hoàn thành nhiệm vụ và vi phạm nghiêm trọng đến lợi ích chung. Cách chức là hình thức khởi đầu trước khi áp dụng chế tài bồi thường và cưỡng chế. Thế nhưng, trong thực tế, có những sự việc “động trời” làm thất thoát tài sản Nhà nước đến hàng triệu USD lại được bỏ qua và ém nhẹm. Bằng những thủ đoạn trao “bì thư” và “ngoại giao” kín đáo, người vi phạm không những không bị cách chức mà còn thoát cả “lưới” Pháp luật. Và như thế, “ghế” vẫn nguyên, người vẫn nhởn nhơ lên xe, xuống ngựa như chưa có việc gì xảy ra.

            Không cách chức những cá nhân vi phạm là nhu nhược, không xứng tầm lãnh đạo. Không cách chức, thậm chí còn xuê xoa, bưng bít thông tin theo kiểu “xử lý nội bộ” là đồng lõa, không công bằng đối với những cán bộ tận tụy, công tâm và trung thành. Công, tội phân minh, thưởng, phạt rõ ràng sẽ khiến cho cả xã hội tâm phục, khẩu phục. Có như thế, hàng chục triệu người sẽ đồng lòng và ủng hộ.

            Mấy ngàn năm văn hiến, dân là gốc, đẩy thuyền đi là dân, lật thuyền cũng là dân !

            Lịch sử thế giới đã chứng minh, những lãnh đạo quyết đoán “ra tay” như vậy thường làm được nhiều chuyện lớn cho dân tộc cho dù việc làm đó nằm ở ranh giới của sự sống và cái chết. Sự cách tân, ở một góc nhìn khác, dường như là một định mệnh. Mầm mống của công cuộc cải tổ, đổi mới đất nước thường bắt nguồn từ những bước đi sống còn như vậy.

            Vấn được đặt ra, hãy để văn hóa từ chức và cách chức được diễn ra như một tất yếu và trở nên bình thường trong mắt mọi người. Nói một cách dễ hiểu, chuyện lên xuống của một chức vụ chỉ là cách thức tối ưu cho bài toán nhân sự vì mục tiêu phát triển quốc gia.

            Đời Trần Dụ Tông (1341-1369), đất nước nhiễu loạn, người dân khốn khổ, Chu Văn An đã dâng sớ thất trảm, chém đầu 7 nịnh thần để cứu nguy dân tộc. Hành động đó trở thành biểu tượng  sáng chói của thái độ trí thức Việt Nam trước thời cuộc. Và hôm nay, trên tinh thần đó, điều công luận quan tâm, nếu như ông Đinh La Thăng với cương vị Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải không “cách chức” ông Đặng Hồng Cương thì ai sẽ cách chức Bộ trưởng vì ông chưa làm tròn nhiệm vụ quản trị điều hành để cấp dưới gây ra hoặc để tồn tại những vụ việc như vậy  ?

Trương Văn Khoa
Tuổi con Rồng
vankhoa64@gmail.com
Kính đề nghị ghi rõ nguồn trích dẫn và đăng tải thông tin tại trang này.
Xin cảm ơn !

• Trang chính
• lưu trữ
• Albums
• Admin
• Mobile
• links

• PHÂN LOẠI NGÂN HÀNG & NỖI LO ..."ĐỘI SỔ" ! (Kỳ 1)
• DƯ LUẬN XUNG QUANH BÀI VIẾT "ĐẠI GIA & CHÚA CHỖM"
• ĐẠI GIA & CHÚA CHỖM !
• "DƯƠNG SAO GIẢI HẠN" - MỘT SAI LẦM TRONG VĂN HÓA TÂM LINH
• LỄ HỘI BÀ CHÚA KHO & SỰ CUỒNG TÍN
• SỐ TẤT NIÊN: NHỚ LA HỐI VỚI CA KHÚC "XUÂN VÀ TUỔI TRẺ"
• LỢI NHUẬN NGÂN HÀNG NHÌN TỪ DOANH NGHIỆP
• NỖI LO ATM !
• THÉP "CHẾT" NGÂN HÀNG CŨNG "BĂNG HÀ"
• TRẦN LÃI SUẤT CHO VAY: TẠI SAO KHÔNG ?
• XĂNG DẦU VÀ NGHI ÁN "CHUYỂN GIÁ"
• BẤT ĐỘNG SẢN THỜI "BÁN DẠO" !
• CUỘC CHIA LY "MÀU ĐỎ"
• Tái cấu trúc ngân hàng: QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI GỞI TIỀN ?
• NGÂN HÀNG THỜI SÁT NHẬP
• "CÁI CHẾT" CỦA BẦY THIÊN NGA ĐEN
• TRÊN NGỌN TÌNH SẦU
• GOLF VÀ QUAN CHỨC
• "CHIẾM PHỐ WALL" DƯỚI GÓC NHÌN CỦA NGƯỜI VIỆT
• CHUYỆN "CÁCH CHỨC" Ở ĐÀ NẴNG
• ĐỘC QUYỀN VÀ "NHÓM LỢI ÍCH"
• VỀ BLOG TRƯƠNG VĂN KHOA
• SINH NHẬT
• TÀI SẢN "ẢO" ?
• NHÂN SỰ THỜI "LẠM PHÁT NGÂN HÀNG" !

• Chung [105]

• truongvankhoa Chị Thái Anh thân mến ! Cảm ơn chi nhé ! Khoa post để...
• thaia Chị cũng đọc hết và đọc kỹ các ý kiến của mọi...
• truongvankhoa Chào anh Phạm Văn Nam ! Mọi người sẽ quan tâm đến thông...
• truongvankhoa Anh Thạch Cầu thân mến ! Những dự báo về kinh tế Việt Nam...
• truongvankhoa Chanhrhum thân mến ! Cảm ơn em đã chia sẽ. Thơ của em rất hay...
• thachcau Khi bài viết được nhiều người nhìn nhận nghiêm túc...
• chanhrhum Một bài viết có nhiều ý kiến đóng góp - dù...
• Phạm Văn Nam Đất KP7,P Long Bình,TP Biên Hòa
• truongvankhoa Vũ Thanh Hoa thân mến ! Hoa hồng đẹp quá ! Anh cảm ơn em thật...
• vuthanhhoa Chúc mừng anh! Đã tham gia viết...
• truongvankhoa Anh Lê Trường Hưởng kính mến ! Khoa cảm ơn những lời động...
• Lê Trường Hưởng Bài viết được độc giả quan tâm, dù có những ý...
• truongvankhoa Anh Nguyễn Đức Đát thân mến ! Thông tin khách quan,...
• Nguyễn Đức Đát Tôi đã đọc bài này. Tâm trạng chung là buồn...
• truongvankhoa Nguyệt Linh thân mến ! Thế gian biến đổi không ngừng. Đại...
• truongvankhoa Hải Đăng thân mến ! Khoản nợ do Nhà Nước chậm thanh...
• nguyetlinh Thế gian biến đổi không biết đâu mà lường, thì Địa...
• haidanghb Hu Hu! Nhưng ngược lại một số doanh nghiệp lại bị nhà nước NỢ...
• truongvankhoa Sonata thân mến ! Lâu lắm mới thấy em xuất hiện. Cảm ơn em...
• truongvankhoa Nguyễn Phượng Anh và Duy Anh thân mến ! Trước hết cảm ơn...
• sonata Chào Văn Khoa Lâu lâu mới về làng, ghé thăm...
• Nguyễn Phượng Anh Thui ! Đằng nào cũng vậy thì chấp nhận...
• truongvankhoa Trần Mai Hường thân mến ! Cứ đà này, nhà đất...
• truongvankhoa Gió thân mến ! Cảm ơn em nhiều. Thơ hoặc văn xuôi, nếu...
• TMH ''Băng qua hay là chìm''Câu hỏi của chị Chanh em rất...
• giophuongnam Anh học ngành kinh tế Từ đại học trở lên Nên viết...
• truongvankhoa Kim Liên thân mến ! Anh cũng trông một ngày đẹp trời,...
• truongvankhoa Anh Lê Trường Hưởng thân mến ! Đúng là suy...
• vukimlien    Làm Chủ nợ đã khổ, làm...
• Lê Trường Hưởng Một bài viết thật hay Giúp mọi người hiểu ngay Các...
• truongvankhoa Chanhrhum thân mến ! Năm 2012 được các chuyên gia kinh tế...
• chanhrhum Cảm ơn anh về bài viết bổ ích này. Năm 2012, dự...
• truongvankhoa Anh Ngọc Du thân mến ! Kẻ bất tài thường xây dựng...
• Ngoc Du Hay ! Bài viết : bạn đọc tâm phục khẩu phục. Vậy hình như...
• truongvankhoa Hà Vân thân mến ! Kinh tế nửa vời, sáng nắng chiều...
• truongvankhoa Bạch Dương thân mến ! Đúng như vậy em ạ. Anh cũng đồng...
• truongvankhoa Chào Q.H ! Cảm ơn bạn đã chia sẽ. Rất mong bạn thường...
• Hà Vân Hình như đó là kết quả tât yếu của trình độ...
• bachduong Cùng anh Khoa. Thế mới biết nhiều " Người đương thời" cũng...
• Q.H Xã hội này "đại gia" dỏm đầy rẫy. Mọi người hãy cẩn thận chứ không...
• truongvankhoa Thanh Thủy thân mến ! Nếu không có gì thay đổi, năm...
• truongvankhoa Chào chị Thái Anh ! Rất vui khi chị ghé thăm vào...
• thanhthuy Anh Khoa nói thì đúng quá rồi.Người trong chăn nói...
• thaia Khoa thương mến  Chị đọc bài viết của em mới vỡ ra được...
• truongvankhoa Anh Nguyễn Đức Đát thân mến ! Đúng vậy ! Mọi việc...
• Nguyễn Đức Đát Bài viết rất sâu sắc. Đây là quả bom nổ chậm của...
• truongvankhoa Anh Ngọc Du thân mến ! Dương sao giải hạn là quyền của mỗi...
• truongvankhoa Lotus thân mến ! Cảm ơn bạn đã quan tâm. Vấn đề bạn...
• Ngoc Du Bài viết thật thú vị.Nhiều vấn đề mình rất đồng...
• lotus theo như em hiểu, phụ nữ Hồi giáo bắt buộc phải che khăn bịt mặt, Vậy...
• truongvankhoa Hà Vân thân mến ! Như vậy là Hà Vân...
• truongvankhoa Le My Quyen thân mến ! Cảm ơn em ! Viết cho vui thôi em ạ....
• Hà Vân Bài viết về chủ đề thường gặp trong đời sống dân mình...
• lemyquyen Chúc mừng anh mới sang năm mới đã có nhiều bài viết...
• truongvankhoa Chị Thái Anh thân mến ! Tết này, Khoa không có...
• truongvankhoa Kiều Hưng thân mến ! Một comment thật ấn tượng, sâu sắc...
• truongvankhoa Vũ Kim Liên thân mến ! Cảm ơn em về sụ quan tâm và...
• thaia Khoa à: Bài viết của em tỷ mỷ và rõ...
• Kiều Hưng Gửi anh Khoa và các bạn đọc khác, Em cho rằng chưa cần...
• vukimlien Thăm anh, đọc bài báo thật là ý nghĩa. Thêm được...
• truongvankhoa Anh Lê Trường Hưởng kính mến ! "Tốn tiền của thời gian
• truongvankhoa Gió thân mến ! Anh không theo Đạo Phật nhưng rất hiểu cơ...
• truongvankhoa Nguyễn Lâm Cúc thân mến ! Cảm ơn Lâm Cúc nhiều....
• Lê Trường Hưởng Giờ "Dâng sao giải hạn" Đã là một vấn nạn Tốn...
• giophuongnam Anh Khoa thân mến!
• Nguyễn Lâm Cúc NLC cũng hay lên Chùa lắm. Chia sẻ với TVK những bức xúc...
• truongvankhoa Phương Phương thân mến ! Cảm ơn Phương rất nhiều. Mọi sự đều...
• phuongphuong Chào nhà báo TVK! ...
• truongvankhoa VD thân mến ! Cảm ơn em đã thường xuyên ghé trang...
• V.D Kính chào anh Khoa ! Em hoàn toàn ủng hộ quan điểm...
• truongvankhoa Anh Đinh Thường thân mến ! Cảm ơn anh đã chia sẽ những nội...
• truongvankhoa Lê My Quyên thân mến ! Medical Affairs là trình...
• lemyquyen
• HOA DÃ QUỲ Việc nhiều người lợi dụng các lễ hội lịch sử , văn hóa...
• truongvankhoa Anh Hoài Khánh thân mến ! Cảm ơn anh đã ghé...
• truongvankhoa Anh Lê Trường Hưởng kính mến ! Gieo nhân nào, gặt...
• Hoài Khánh Đời mà làm ít ăn nhiều Có vay có trả...
• lthuong Mất ý nghĩa tâm linh Vay, trả cho chính mình Để...
• truongvankhoa Thân chào Kim Oanh ! Đúng là quan lớn đi lễ dữ lắm....
• kimoanh Chuyện mê tín không những không giảm mà còn...
• truongvankhoa Lê My Quyên thân mến ! Như vậy em là người Đà...
• truongvankhoa Bạch Dương thân mến ! Lễ đền Bà Chúa Kho, anh đi rất...
• lemyquyen Hi anh Khoa, Em chuyển vào SG được khoảng 12 năm rồi. Em người...
• bachduong Cùng anh Khoa. BD chưa một lần đến bà chúa kho (vì...
• truongvankhoa Anh Nguyễn Đức Đát thân mến ! Cảm ơn anh đã chia sẽ....
• Nguyễn Đức Đát Lễ hội bây giờ người ta tổ chức nhằm chủ yếu là kinh doanh....
• truongvankhoa Chị Thái Anh thân mến ! Chị về Việt Nam chơi Tết chắc sắp...
• truongvankhoa Cái Kiến thân mến ! Bài thơ hay quá ! Cảm ơn em...
• thaia Một bài viết thật hay,chả hiểu sau những lần đi vay của bà...
• Cái Kiến Bà chúa chắc rất đau lòng Vì chưng "con cháu"...
• truongvankhoa Anh Thạch Cầu thân mến ! Quan lớn đến quan nhỏ đều vay Bà...
• truongvankhoa Kim Liên thân mến ! Vừa qua nhà em. Vườn hoa thật đẹp....
• thachcau Tui cả đời chẳng đi vay tiền BÀ CHÚA KHO, vì mấy thằng...
• kimlien Anh Khoa kính mến ! Cảnh tượng này (chen chúc, xô...
• truongvankhoa Vũ Kim Liên thân mến ! Đúng đấy em ạ. Người ta đi lễ...
• truongvankhoa V.D thân mến ! Cảm ơn những chia sẽ của em. Chúc em vui...
• vukimlien Ý kiến của người dân bán hàng giải khát ở Bắc...
• V.D Kính chào Anh Khoa ! Em cũng giống như bạn "Tệ nạn" trên...
• truongvankhoa Lê My Quyên thân mến ! Lâu lắm mới thấy em xuất hiẹn...
• lemyquyen Hi anh Khoa, Happy New Year! Chúc anh và gia đình...
• truongvankhoa Chanh Rhum thân mến ! Bài thơ hay quá ! Chanh Rhum dạo...
• truongvankhoa Lê Anh thân mến ! Câu chuyện thật thâm thúy....
• chanhrhum Chào anh Khoa! Tín này le anh Năm mới Nhâm Thìn 2012, kính chúc anh vạn sự an...
• truongvankhoa Anh Nguyên Hùng thân mến ! Cảm ơn anh đã quan tâm...
• nguyenhung Chúc TVK một Năm Mới mọi điều tốt lành: không cần vay...
• truongvankhoa Hoàng Lan thân mến ! Cảm ơn bạn lần đầu tiên đến...
• truongvankhoa Thy Nguyên thân mến ! Cảm ơn tư liệu do Thy Nguyên cung cấp...
• duoibonghoanglan Bài hát này năm nào cũng được vang lên ở ...
• thynguyen81 "Âm nhạc cũng giống như người...
• truongvankhoa Phù Thủy thân mến ! Cảm ơn Phù Thủy đã ghé...
• phuthuygaodua Một bài viết rất hay vào những ngày đầu năm mới. Sức...
• truongvankhoa Ni Cô thân mến ! Cảm ơn Ni Cô với những lời chúc...
• nico Kính chúc anh Khoa một Năm Rồng vạn sự may mắn tốt lành như...
• truongvankhoa Hải Đăng thân mến ! Viết về nhạc bởi anh rất thích nhạc....
• truongvankhoa Ngọc Linh thân mến ! Chắc em bận nên dạo này thấy...
• truongvankhoa Miên Trà thân mến ! Chắc lần đầu tiên Miên...
• truongvankhoa Bạch Dương thân mến ! Không vào blog của em nên...
• truongvankhoa Trần Mai Hường thân mến ! Anh xấu trai rồi còn chúc...
• truongvankhoa Anh Đinh Thường thân mến ! Cảm ơn tấm thiệp xuân của anh....
• truongvankhoa Nguyệt Linh thân mến ! Hoa hồng đẹp quá ! Cảm ơn Nguyệt Linh...
• Hải Đăng Anh thật có duyên với âm nhạc! Thật đấy, đặc biệt là...
• ngoclinhhmt Tết về, HM chúc anh và toàn gia có thật nhiều sk và...
• Miên Trà Thăm Văn Khoa !  Đầu xuân nhớ LaHoi => trẻ hóa mọi...
• bachduong Chúc mọi điều tốt đẹp và may mắn sẽ đến với anh Khoa...
• Trần Mai Hường Vào nhà anh thấy ảnh anh bất ngờ quá,em gái chúc anh năm mới với...
• HOA DÃ QUỲ Trông cái ảnh thấy bạn...
• nguyetlinh
• truongvankhoa Anh Ngọc Du thân mến ! Tấm thiệp mừng xuân đẹp quá !...
• truongvankhoa Chị Nguyệt Thu thân mến ! Xuân và Tuổi Trẻ là ca...
• truongvankhoa Lê Anh thân mến ! Cuối năm bên ngân hàng bận...
• truongvankhoa Gió thân mến ! Cảm ơn em rất nhiều. Chúc em năm mới...
• Ngoc Du   Ngoc Du Hình như năm 10 tuổi mình đã biết bài Xuân tuổi...
• nguyetthuc Sang thăm Khoa nghe lại bài hát " bất tử" của nhạc sĩ LA HỐI...
• le anh Cảm ơn anh đã mang xuân về !!! Chúc anh và gia...
• giophuongnam Hi. anh Khoa! Mỗi năm đọc bài trên trang này thì nhiều,...
• truongvankhoa Thanh Thúy thân mến ! Đây là ca khúc xuân...
• truongvankhoa Vũ Kim Liên thân mến ! Cảm ơn em nhé ! Hy vọng năm...
• thanhthuy Ghé đọc và nghe ca khúc rất tuyệt !Chúc anh và gia...
• vukimlien Anh Khoa ơi! năm nay là năm con Rồng - năm tuổi...
• truongvankhoa Chị Thái Anh thân mến ! Cảm ơn chị nhiều. Chúc chị...
• thaia Chị cảm ơn Khoa đã cho chị và mọi người nghe ca...
• truongvankhoa Anh Lê Trường Hưởng kính mến ! Cảm ơn anh đã ghé...
• Lê Trường Hưởng Tác phẩm đã biết từ lâu Tác giả nay mới hiểu...
• truongvankhoa Chanhrhum thân mến ! Cảm ơn em. Chúc em vui và thật nhiều...
• chanhrhum Anh mến! Ngoài XUÂN VÀ TUỔI TRẺ, bài hát...
• truongvankhoa V.D thân mến ! Cảm ơn những lời chúc Xuân của em. Anh...
• truongvankhoa Anh Nguyễn Đức Đát thân mến ! Cảm ơn anh rất nhiều....
• V.D Kinh goi Anh Khoa ! Xuan va Tuoi Tre la khuc ca xuan bat hu. Em rat thich bai nay moi khi...

• RSS 0.90
• RSS 1.0
• RSS 2.0
• Atom

Tổng số bài viết: 107
Tổng số góp ý: 4122
Tổng số trackbacks: 0
Tổng số lượt xem bài: 84.347